Lifestylemagazine over Noord-Nederland

Eindelijk weer een dik pak sneeuw: herken je deze winterse taferelen van vroeger nog?

Kijk je vandaag uit het raam, dan zie je eigenlijk hetzelfde als op de foto’s in het album van opa en oma. Een dik pak sneeuw, de wereld die even stilstaat en die typische winterse gezelligheid die zo onmiskenbaar verbonden is met sneeuwpret. Of je nu met een moderne slee of een houten lat van zolder de dijk afgaat: het plezier is na al die jaren nog precies hetzelfde.

Winterse taferelen van vroeger
Sneeuwpret in 1968. Foto: Eric Koch, Anefo, collectie Nationaal Archief

Gezelligheid van alle tijden

Het heeft altijd iets bijzonders, zo’n witte deken over het land. De dagelijkse beslommeringen doen er even niet toe. We trekken massaal de wandelschoenen aan voor een tocht door het veld en de sneeuwballen vliegen je om de oren zodra de school uit is. Hoewel de winters van nu misschien wat korter duren dan die van vroeger, is dat warme gevoel van verbroedering gebleven. We knopen een praatje aan bij de buren tijdens het sneeuwschuiven en de kinderen bouwen samen aan hun witte koninkrijk.

Sneeuwlandschap in Oudkerk, circa 1939. Foto: Johannes Doedes de Jong, collectie Tresoar.

Auto’s op het ijs

Op oude kiekjes uit de vorige eeuw zie je soms dingen die we ons nu bijna niet meer kunnen voorstellen. Neem nou die beelden van auto’s op het natuurijs. Honderd jaar geleden was het heel gewoon: vroor het hard genoeg, dan reed men met auto de vaart op. Het was de tijd van de 'dikke winters', waarin het ijs zo betrouwbaar was dat de auto gewoon een plekje kreeg tussen de schaatsers.

Arrenslee met paarden, 1906-1907. De man met de bolhoed is de eigenaar van de slee, E. de Grave. Zijn vrouw J. de Grave-Bruins zit rechts vooraan. Foto: Joël de Lange, collectie Groninger Archieven

De belletjes van de arrenslee

Nog zo’n mooi beeld van vroeger is de arrenslee. In de dorpen en op het platteland was dat niet alleen maar voor de sier; het was de manier om vooruit te komen als de wegen onbegaanbaar waren. Het geluid van de paardenhoeven in de zachte sneeuw en de rinkelende bellenkransen, dat is een geluid dat veel mensen nog steeds aan knusse winters doet denken.

Sneeuwiglo in de Koninginnelaan in Groningen, december 1935. Foto: Het Noorden in Woord en Beeld, collectie Groninger Archieven

Een huis van sneeuw

En wat dacht je van die enorme sneeuwhutten? Soms lag er zóveel sneeuw dat kinderen geen sneeuwpop maakten, maar een complete iglo waar je met z'n allen in kon zitten. Urenlang werd er gesjouwd met blokken sneeuw tot de hut stevig genoeg was. Je kwam pas weer binnen als je kleren stijf stonden van de kou. Die rode wangen en die stralende gezichten zie je nu op straat nog steeds, en dat is misschien wel het mooiste aan de sneeuw.

Elfstedentocht, 1963. Anton Verhoeven (voorop) en Jan Uitham bij Harlingen. Foto: Jac. de Nijs, Anefo, collectie Groninger Archieven

De koorts voor de tocht

Natuurlijk kan de Elfstedentocht niet ontbreken. Die beelden van de schaatsers die door de witte vlaktes van Friesland zwoegen, dat blijft de ultieme winterse herinnering. Het brengt dat gevoel van vroeger weer helemaal terug naar de dag van vandaag.

Sneeuwballen gooien, 1919. Foto: Spaarnestad Photo, collectie Nationaal Archief

Sneeuwpret van alle tijden

Of de sneeuw nu een dag blijft liggen of een hele week, het blijft een cadeautje. We halen de slee uit de schuur, zetten de snert op het vuur en genieten ervan zolang het kan. Want hoe modern de wereld ook wordt, sneeuwpret is van alle tijden.

Cultuur