Geen zelfscan, maar een praatje aan de balie: herinner jij je de sfeer van de oude kruidenierswinkel nog?

We nemen je mee naar de tijd van de grutter van weleer, waar de waren netjes voor je werden afgewogen en een praatje aan de toonbank heel gewoon was. Ook delen we zeven historische winkeltjes in Groningen, Friesland en Drenthe waar je deze sfeer van vroeger vandaag de dag nog kunt terugvinden.

De dorpsgrutter van toen

In de kruidenierszaak van vroeger pakte je niks zelf. Je wachtte bij de houten toonbank, waar de winkelier de spullen met de hand afwoog op de weegschaal. Veel producten – van suiker en bonen tot thee – kwamen in grote zakken binnen en werden ter plekke in papieren zakjes geschept. Pas later kwamen de blikken in gebruik om de spullen langer te bewaren.

Het winkeltje was vaak een familiebedrijf, gevestigd aan het woonhuis. Was je tijdens het koken op zondag net wat bloem vergeten? Dan liep je simpelweg achterom; de kruidenier hielp zijn klanten graag.

Plek voor een praatje

Naast de dagelijkse boodschappen had de kruidenier een sociale functie. Hier hoorde je het lokale nieuws en was er tijd voor een gesprek. Had iemand een maand waarin het geld krap zat? Dan gingen de boodschappen gewoon 'op de pof' en werden ze genoteerd in het bekende schriftje om later af te rekenen.

Stap terug in de tijd: 7 adresjes in het noorden

Wie die unieke sfeer van de oude grutterswinkels wil opzoeken, kan terecht op deze zes locaties in het noorden:

• Museum de Grutterswinkel (Leeuwarden, Friesland): gevestigd in een statig pand uit 1596 in het hart van Leeuwarden. De winkel werd ruim een eeuw geleden gestart door de familie Feenstra. Tegenwoordig houden vrijwilligers de zaak open, waar je naast voorraadblikken en nostalgische artikelen als kachelpoets en Vim ook kunt genieten van oranjekoek in het koffielokaal.

• Museumwinkel De Witte Os (Joure, Friesland): aan de Midstraat in Joure vind je de historische plek waar de firma Douwe Egberts ooit begon. De geur van versgebrande koffie, thee en anijs komt je bij binnenkomst al tegemoet. Het interieur met de originele plafondbalken en houten vloer is prachtig behouden.
• Het Bakkerswinkeltje (Molkwerum, Friesland): in het Friese archipeldorpje Molkwerum staat dit bakkerswinkeltje uit 1916. De houten schappen staan vol met snoepgoed en koek. Neem ook een kijkje in de achterliggende woonruimte met een authentieke bedstede en beschilderde deuren.
• Kruidenierswinkel G.H. Veen (Groningen, Groningen): aan de Kostersgang in de Groninger binnenstad vind je een kruidenierszaak die al een eeuw bestaat. Tussen de glazen potten met Oudhollands snoep op de toonbank en kasten vol blikken groenten en sauzen is in decennia niks veranderd.

• Bakkerijmuseum Mendels (Middelstum, Groningen): in een historisch pand uit de 17de en 19de eeuw stap je binnen in een oud bakkerijmuseum. Via het authentieke bakkerswinkeltje wandel je door naar het theehuis voor huisgemaakt gebak, biologische drankjes of een ontspannen zitje in de weelderige theetuin.
• Openluchtmuseum Het Hoogeland (Warffum, Groningen): op het hoogste punt van de wierde in Warffum stap je het dorpsleven rond 1900 binnen in Openluchtmuseum Het Hogeland. In een van de authentieke historische panden is een combinatie van een oude arbeiderskroeg en een dorpskruidenier ingericht.
• Het kleinste winkeltje van Orvelte (Orvelte, Drenthe): gelegen op het terrein van een oude boerderij en café uit 1865. In het Nostalgisch Snoepwinkeltje wordt Oudhollands snoep nog op de ouderwetse manier voor je afgewogen op een analoge weegschaal. Ook bakkerswinkel De Gulden Stoet in Orvelte heeft nog een authentiek interieur.