Waarom de beroemdste stripfamilie van Nederland 44 jaar lang op een Drentse boerderij woonde

In december 1970 verscheen in het tijdschrift Libelle de allereerste aflevering van Jan, Jans en de kinderen. Bedenker Jan Kruis (1933-2017) tekende een wekelijkse strip over de alledaagse belevenissen van de fictieve familie Tromp. Wat begon als een enkele pagina in een damesblad, groeide uit tot een stripreeks waarvan in de loop der jaren miljoenen albums zijn verkocht.

Wie is wie in het gezin Tromp?

De basis van de strip was rechtstreeks afgeleid van het eigen gezin van Jan Kruis. Zijn dochters Leontine en Andrea stonden model voor de stripfiguren Karlijn en Catootje. Moeder Jans werd gebaseerd op Kruis' echtgenote Els, die ook hielp met het inkleuren van de tekeningen. Vader Jan kreeg weliswaar de voornaam van de tekenaar, maar was qua uiterlijk en karakter niet op hemzelf gebaseerd.

Het huishouden van de familie Tromp bestond aanvankelijk uit vader Jan, moeder Jans en de dochters Karlijn en Catootje. In 1993 werd de baby Gertje aan het gezin toegevoegd. De huisdieren speelden vanaf het begin een grote rol: de rode kater (bekend als de "jeweetwel-kater"), teckel Lotje, pony Kobus en de Siamese poes Loedertje. Daarnaast waren nevenfiguren zoals Catootjes vriendje Jeroen ('hoi pipeloi'), nicht Hanna en opa Gerrit vaste gezichten in de verhalen.

Van Rotterdamse huurflat naar Drentse boerderij

In de eerste afleveringen woonde de familie Tromp in een Rotterdamse huurflat en later in een doorzonwoning. In aflevering 284, die verscheen in 1977, verhuisde het gezin naar een boerderij in een Drents dorp. Deze stap kwam overeen met de werkelijkheid: Jan Kruis verhuisde in diezelfde periode met zijn eigen gezin van Rotterdam naar het Drentse Mantinge.

De verhalen speelden zich vervolgens tot begin 2021 af op de boerderij in Drenthe. Pas in maart 2021 verhuisde de stripfamilie opnieuw naar een regulier woonhuis, nadat vader Jan in de verhaallijn werkloos raakte tijdens de coronapandemie.

Een dierbaar blok aan zijn been

Het wekelijks aanleveren van de strip kostte Kruis gemiddeld drie tot vier dagen per week. Hij noemde de strip geregeld 'een dierbaar blok aan mijn been'. In 1999, na bijna dertig jaar en 1.139 afleveringen, droeg hij het werk op 65-jarige leeftijd over aan Studio Jan Kruis.

Naast zijn werk als striptekenaar hield Jan Kruis zich bezig met schilderen en illustreren. Hij maakte olieverf- en acryl-schilderijen van verschillende bekende Nederlanders en de Koninklijke Familie. Ook verzorgde hij illustraties bij Woutertje Pieterse van Multatuli en stond hij aan de wieg van de traditie van Sint Pannekoek op 29 november. Na zijn overlijden werd in zijn nalatenschap een koffer gevonden die gevuld was met nooit gepubliceerde schetsen en oefentekeningen uit zijn jeugd.

Het Jan Kruis Museum in Orvelte

Het werk en het leven van de tekenaar zijn te bekijken in het Jan Kruis Museum in het Drentse Orvelte. In het museum worden de originele strippagina's geëxposeerd naast zijn schilderijen, reclamewerk en boekillustraties. Ook staat er een tekentafel waar bezoekers via videoom instructies van Jan Kruis de personages uit de strip kunnen leren natekenen.