14 september: Open Monumentendag Beetsterzwaag

Tekst: Redactie Noorderland | Foto: Ansichtkaart uitgave Wierda.

Zaterdag 14 september is het landelijk Open Monumentendag. Ook in Beetsterzwaag is er genoeg te zien! Het thema is dit jaar "Plekken van plezier". De monumenten zijn van 11.00 tot 17.00 uur geopend, en elk uur start een historische rondleiding door de monumentale Hoofdstraat van het dorp. In opengestelde panden staan gidsen klaar om je alles te vertellen over het gebouw. Zij vertellen over de geschiedenis van de gebouwen en de families die er woonden. 

Verspreid door het dorp spelen zich kluchtige taferelen af en er zijn muziekoptredens. Acteur Joop Wittermans vertelt over de dichter en schrijver Slauerhoff (die als vervangend huisarts kort in Beetsterzwaag heeft gewoond) en leest voor uit zijn werk. In het Lycklamapark (achter het Lycklamahûs, Hoofdstraat 80) is de jaarlijkse kunstmarkt van Kunst in Opsterland (voorheen op Sparjebird). Er doen 30 kunstenaars mee die uit het hele land afkomstig zijn. Enkele kunstenaars verzorgen bovendien een workshop. In de overtuin is de Tropische Kas te bezoeken die dit jaar 150 jaar bestaat. Ook de Dorpskerk, Kunsthuis Syb en Projectruimte-Hoofdstraat 17 (het Grietenijhuis) zijn deze dag te bezichtigen. Ter gelegenheid van deze dag worden twee boekjes uitgegeven: over de monumenten van Beetsterzwaag en over de geschiedenis van de Tropische Kas (sinds 1869).

Beetsterzwaag was in de negentiende eeuw een aantrekkelijke bestemming voor toeristen. Er waren verschillende herbergen en hotels. Eén daarvan was de herberg met doorreed (postillon) Boschlust 'waar men eenen aangenamen dag in den schoonen omtrek van Beetsterzwaag kon doorbrengen en tevens Koffij, Thee, Wijn, Likeuren, Boter en Brood' kon verkrijgen, terwijl er een goede gelegenheid was tot stalling van de paarden.

Verschillende reisboekjes uit de negentiende eeuw prijzen Beetsterzwaag aan vanwege de aanzienlijke huizen, de fraaie ligging en de ‘menigvuldige gelegenheden tot schoone wandelingen in de omtrek’. Aan het eind van de negentiende eeuw wordt de bereikbaarheid van Beetsterzwaag vergroot door de komst van de trambaan. Dagtochtjes met de tram zijn populair in die tijd. Er worden verschillende grand hotels gebouwd. In 1930 wordt villa de Horst (richting Olterterp) verbouwd tot hotel-café-restaurant, met speeltuin en een dertig meter hoge uitkijktoren. Bij Hotel het Witte Huis, dat nog steeds bestaat, kon je een bootje huren om te varen op de Grutte Fiver. Door de crisis van de jaren dertig en de Tweede Wereldoorlog neemt het toerisme sterk af. Op oude ansichtkaarten is te zien hoe die hotels er indertijd uitzagen.

Organisatie: Stichting Historisch Beetsterzwaag (in samenwerking met andere partijen). Meer info op: www.historischbeetsterzwaag.nl