Waddenzomer: Terschelling

Tekst: Jolanda de Kruyf | Fotografie: JdK, Johan Krol, iStock

Vakantieplannen? De Waddeneilanden staan al met 1-0 voor. Hun geheim: de bootreis natuurlijk. Want aan boord begint het zilte avontuur al. Aan de horizon wacht een andere wereld en tussen jou en thuis zit een zee van tijd. 

Ze hebben elk hun charme en eigenheid. Daarom, volstrekt niet in volgorde van prioriteit maar volgens het ezelsbruggetje van school: een kleine selectie zomerleuks (bij voorbaat sorry, compleet kunnen we nooit zijn) van de TVTAS. Ofwel Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog. Kies er één of hop langs alle vijf. Wat kan het schelen, het is zomer! Deze week: Terschelling!

Terschelling

Slingerend ploegen we voort door nauwe vaargeulen, terwijl machtige duinen oprijzen uit zee. De veerboot blíjft maar slalommen voordat-ie ein-de-lijk aanmeert, midden in West. Het was de reis waard: wat een decor! Dus waar wacht je nog op, zet snel voet aan wal in het land van Willem Barentsz. 

Op de boerderij: Koe knuffelen, kaas snoepen

Nieuwsgierig naar het boerenleven? Bij Schapen- en Koeienboerderij Halfweg (West-Terschelling) mag je over de schouder van de boer meekijken bij het schapen melken, scheren of drijven met de Bordercollies. In de dierenweide kun je knuffelen met geitjes, konijnen, lammetjes en pony’s en er staan skelters en trekkertjes om mee te spelen. Succes verzekerd bij de kleintjes. Slaan wij ondertussen in de boerderijwinkel nog wat lekkers in.
kaasvanterschelling.nl

Ga voor een “doedag” in de vakantie naar Kaasboerderij Pieter Peit’s Hoeve (Lies). Leer hoe kaas wordt gemaakt en proef van wel negen soorten met pit, dankzij het zeezout op de graslanden.
pieterpeitshoeve.nl

Op de biologische Schapenboerderij De Zeekraal (Oosterend) maken ze harde en zachte kaasjes én wordt romig ijs bereid in typische eilandsmaken zoals cranberry, duindoorn en vlierbes.
dezeekraal.nl 

Ook bij Kaasmakerij De Terschellinger (Oosterend) kun je kijken en smullen van het enorme aanbod. Kaasmaker Jan-Willem Zeilstra lanceerde de varianten Terschellinger Windkracht 6 en 10 en gaat op verzoek met jouw gewenste kruiden aan de slag.
terschellingerkaas.nl

Indoor: Een “prettig gestoord” museum

Het Wrakkenmuseum is al bekende kost voor eilandstamgasten, maar de curieuze inventaris in Formerum-Zuid verveelt zelfs na tien visites nog niet. Bij elk bezoek zie of hoor je wel weer wat nieuws. De makers noemen hun trekpleister zelf "een prettig gestoord museum vol spannende verhalen" en ja, dat motto dekt de lading wel aardig.

Het levenswerk van jutter en duiker Hille van Dieren bestaat uit een tot de nok gevulde boerderij met opzienbarende voorwerpen die hij voor driekwart zelf van de zeebodem heeft opgedoken. Daar worden smakelijke verhalen bij verteld. De duikhelmen en kanonnen vormen pronkstukken uit de collectie. Wie binnen is uitgekeken (maar die kans is klein), komt buiten alweer ogen tekort in de museumtuin. Die is bezaaid met bezienswaardige gekkigheid voor jong en oud én er staat een prachtig piratenschip waarop de jeugd zich mag uitleven. Uitblazen kan op het terras of binnen onder de scheepslampen met een hapje en drankje.
wrakkenmuseum.nl

Tip: tik een wrakkenkaart op de kop. Verkrijgbaar bij diverse musea, boekhandels en de VVV. Zo’n 170 schepen die ooit voor de kust of in de zeegaten van Terschelling zijn gezonken én getraceerd staan erop. Met behulp van het wrakkenregister van Rijkswaterstaat schetste de Terschellinger graficus en kunstschilder Frans Schot vergane barken, fregatten en kotters op hun exacte locatie. Het oudste wrak op de kaart is beroemd: dat is de Lutine, het goudschip dat in 1799 verging. Frans tekende trouwens ook de wrakkenkaarten van Vlieland, Ameland en Schiermonnikoog.

Vrije natuur: Van Boschplaat tot Groene Strand

Het is een van de laatste échte wildernissen in ons land en die vind je aan de oostkant, voorbij paal 18. De Boschplaat – het allereerste Europees Natuurreservaat – bestaat uit een variëteit aan landschapsschoon; duinruggen en zandbanken, slenken, wadplaten, ruigte, kwelders. Zoet, zout en brak water. De Boschplaat heeft het allemaal, samengebald op 4400 hectare. Een waar vogelparadijs en ook voor mensen een plek om tot rust te komen; je kunt er kilometers dwalen zonder iemand tegen het lijf te lopen. Staatsbosbeheer verzorgt excursies in het gebied en je kunt er ook een huifkarrit maken.
Info via vvvterschelling.nl en staatsbosbeheer.nl/natuurgebieden/terschelling.

Helemaal aan de andere kant van het eiland, op de westpunt, vind je het weidse panorama van de Noordsvaarder. Een ongerepte strandvlakte van 650 hectare waar wind, water en zand vrij spel hebben. Jonge duinen, valleien en een branding nabij; het is een bij vlagen surreëel landschap om door te wandelen. Omdat die gigantische zandplaat in de loop der tijd aan Terschelling vastgroeide, ontstond hier een langgerekte kustlaag met begroeiing waar de zee vrij in- en uitstroomde. Zo kreeg het Groene Strand gestalte.

Cultuur snuiven: Smullen van het “rode goud”

Op alle eilanden komt het  beroemde besje voor, maar Terschelling heeft er patent op: de cranberry. Het “rode goud” hoort bij het culturele erfgoed en wordt zo’n beetje in álles verwerkt wat je hier eet, drinkt, ruikt of… op je lijf smeert. Van het taartje bij de koffie tot thee en wijn, siropen, jams, compote of chocola. Maar die rode exoot vindt ook z’n weg in kaarsen, oliën, crèmes en douchegel.

Mis ‘m niet: de grote witte Bessenschuur aan de Badweg, richting West aan Zee. Infocentrum, museumzolder en smulpapenadres onder één dak. In deze enige nog originele cranberryschuur in Europa werden tot rond 1960 alle handgeplukte bessen van het eiland aangeleverd, gesorteerd en geëxporteerd. Bezoekers krijgen er een lesje in cranberrycultuur, er is een tentoonstelling en natuurlijk prik je in een cranberrygebakje bij de koffie.

Even verderop valt nog veel meer te shoppen en proeven van de cranberry, in de Lekkernijwinkel in Formerum. En wie vlak voor het “boarden” nog een besje mee naar huis wil, stapt nog snel even binnen bij Eilandwinkel Wuxalia (Torenstraat, West). Souvenir gespot? Dat mag je hier eigenhandig feestelijk verpakken aan de doe-het-zelf tafel en decoreren met eilander schelpen en linten.
terschellingercranberry.nl

Culinair: Eilander Croquetten en gerookte vis

Blote voeten, zoute haren en gezonde trek. Zeelucht maakt hongerig! Stap op de plankieren van één van de zes strandpaviljoens. Hét recept om te relaxen, van West tot Oosterend. Terwijl de kinderen nog wat spelen in “de grootste zandbak van Nederland” slobberen de honden van een bak vers water en bestellen wij alvast een plankje hapas.

De Walvis is de meest westelijke van de zes en wie er vroeg bij is zit eerste rang aan het Groene Strand en kijkt uit over de Noordsvaarder. Je smult er van Eilander Croquetten (ambachtelijk bereid vlak om de hoek, bij Cuisine du Nord in West) en gerechtjes om samen van te peuzelen. West aan Zee (paal 8) mixt eigentijds comfort met eilandsfeer in de vorm van juthout, zink en natuurlijke doorkijkjes naar de Noordzee. Een stoere ambiance voor huisgeperste sappen (ja hoor, ook van cranberry 😉), Boschplaatbrokken en Terschellinger truffels van de huispatissier en zelfgerookte zalm of makreel. De Branding (Midsland aan Zee) staat op “hoge hakken” in het zand en dat maakt dat dit paviljoen het hele jaar geopend is. Voor de tosti’s, nacho’s en uitsmijters wordt bio-kaas van het eiland gebruikt en dat proef je. De ZandZeeBar (Formerum aan Zee) is een exotisch trefpunt mét hottub. Laat je smartphone maar thuis, want dit terras is “mobielvrij”. Kaap Hoorn (Hoorn) ligt op de grens van woud en zee, beschut onder het hoge duin. Autovrij, dus alleen per fiets, paard of lopend bereikbaar. Uit de avontuurlijke keuken komt een spicy curry, maar ook zelfgemaakt ijs of een carpaccio van huisgerookte Lakenvelder entrecote. Tot slot: Heartbreak Hotel, down at the end of lonely street in Oosterend. Of je pardoes in de jaren 50 stapt! Elvis speelt een hoofdrol (bestel een Coupe Memphis met, daar zijn ze weer hoor, cranberry’s), de menukaart biedt een malse mix van Terschelling en USA.