Waddenzomer: Schiermonnikoog

Tekst: Jolanda de Kruyf | Fotografie: JdK, Johan Krol, iStock, VVV Schiermonnikoog

Vakantieplannen? De Waddeneilanden staan al met 1-0 voor. Hun geheim: de bootreis natuurlijk. Want aan boord begint het zilte avontuur al. Aan de horizon wacht een andere wereld en tussen jou en thuis zit een zee van tijd. 

Ze hebben elk hun charme en eigenheid. Daarom, volstrekt niet in volgorde van prioriteit maar volgens het ezelsbruggetje van school: een kleine selectie zomerleuks (bij voorbaat sorry, compleet kunnen we nooit zijn) van de TVTAS. Ofwel Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog. Kies er één of hop langs alle vijf. Wat kan het schelen, het is zomer!

Schiermonnikoog

Klein maar karaktervol en liefkozend Lytje Pole genoemd. Laat “Schier” maar schuiven. Het kleinst bewoonde eiland grossiert in records met z’n twee vuurtorens (een rode en een witte), de breedste stranden van West-Europa en maar liefst twee vertrekhavens aan vaste wal (Lauwersoog en Landal Esonstad). Praktisch één groot Nationaal Park en gastheer van meer dan de helft van alle Nederlandse flora.

En… actie!: Stoeien met de elementen

Blokarten, kitebuggyen, strandzeilen én… vliegeren! Niet teveel denken, vooral doen. Stoeien met de elementen, zo zien Thijs van den Berg en z’n team graag dat gasten bezig zijn. Thijs’ Vliegerparadijs – het hoofdkwartier vind je aan het einde van de Badweg, nabij paal 4 - is er voor losse starters, groepen, families en bedrijven. In de vliegershop huur of koop je een vlieger, werk je onder begeleiding aan je vaardigheden of volg je een workshop voor een getrainde luchtvlucht. Ook leuk: zelf je vlieger bouwen! Geschikt voor kinderen en volwassenen. Als je ontwerp klaar is kun je dat, als het niet al te hard waait, meteen “voor de deur” testen.

Samen met Thijs kun je het eiland ook onder de sterren verkennen, tijdens bijzondere avondwandelingen (1,5 tot 2 uur) op de donkerste plekjes. Op Schiermonnikoog kun je nog échte duisternis ervaren.
thijsvliegerparadijs.nl

Indoor: Een schatkamer vol schelpen

Schelpenmuseum Paal 14 (Martjeland) herbergt meer dan 1500 soorten, pakweg 10.000 exemplaren, genummerd en gearchiveerd en afkomstig uit de hele wereld. Thijs en Annelies de Boer hebben de exoten hoogstpersoonlijk uit alle windstreken mee naar huis genomen en ze vertellen allemaal zo hun eigen verhaal, die vondsten. Niets is gekregen, gekocht of geruild, alles eigenhandig opgescharreld van de Nederlandse Antillen en Indonesië, uit Australië en Nieuw-Zeeland. Krabben, kreeften en zeepokken, kamschelpen, zeemossels, oesters, wulken, kleine gapers, stekelroggen, dikkopjes. Een kleurrijke collectie.

Voor wie zelf op schelpenjacht gaat heeft de kenner legio tips (ook om te voorkomen dat vakantiesouvenirs thuis gaan stinken), hij kan je vondsten determineren en als je Thijs lief aankijkt wil-ie ook wel vertellen waar je ’t beste kunt beginnen met zoeken. Liever lui dan moe? Koop een zakje schelpen van Schier. Kinderen betalen maar 1 euro en het toegangskaartje is je hele vakantie geldig, dus je mag zo vaak terugkomen als je wilt.
schelpenmuseum.nl

Met kids: Sport, spel en muziek aan de plas

Soms heb je ‘es een dagje geen zin in zee, maar wel in een plons als de zon hoog aan de hemel staat. Gelukkig heeft Schier de Berkenplas, een zoetwaterplas op een beschutte plek, midden op het eiland. Het is een schaduwrijke oase met terras, zodat de ouders het jonge spul goed in de gaten kunnen houden. Je kunt er naar hartenlust zwemmen en spelen, luieren op je luchtbed, maar ook kano’s en surfplanken huren voor wat actief vermaak. Het speelstrand aan de Prins Bernhardweg weet zich omringd door bos en duin en ligt op maar 5 minuutjes fietsen van het dorp. Het zwemwater is van goede kwaliteit. 

Bij Restaurant De Berkenplas kun je terecht voor koffie of een glas, lunch en diner. In de zomer zijn er ook pannenkoekenbuffetten: hoeveel kun jij er op? Afhalen kan ook, bij de ijs- en snackkiosk.

Cultuur snuiven: De koffie kost nog steeds 80 cent…

Verwacht er geen “ingewikkelde” latte macchiato, maar je kunt er een prima kopje koffie krijgen dat nog steeds maar 80 eurocent kost. Krijg je er nog een koekje bij ook. Kom daar eens om in een gemiddeld horecabedrijf. Van der Werff is dan ook niet zomaar de eerste de beste waar je binnenstapt (doen hoor!). Het eerste en dus oudste hotel van Schiermonnikoog – en trouwens van alle Waddeneilanden - heeft een roemruchte geschiedenis die in 1726 begon.

Iedereen voelt zich thuis in deze sfeervolle huiskamer van Schier, hét eilandicoon is een levende legende van steen. Hier bleef alles onaangetast. De gelagkamer met biljart, de houten lambrisering, antieke lichtarmaturen, vitrage voor de vensters, kleedjes op tafel en onvervalste tegelwijsheden aan de wand. Naar verluidt lag Prins Bernhard hier zeker drie eilandbezoeken op één oor en zijn bekende Nederlanders uit het tv- en showbizzwereldje er kind aan huis. Bij Van der Werff worden ze daar niet warm of koud van. Doe maar gewoon, doe je gek genoeg. Dankzij excentrieke uitbaters (naamgever Sake van der Werff voert die ranglijst aan) met een feilloos gevoel voor PR en cultuurhistorie behield dit hotel z’n eigenzinnigheid.
hotelvanderwerff.nl

Cultuur snuiven: Op verkenning door een modeldorp

’t Is maar klein, alles is beloopbaar in dit beschermde dorpsgezicht met z’n tientallen rijksmonumenten. Verwonder je op eigen houtje of samen met de dorpsgids. Wandelend of naar wens op de fiets. De verhalen komen onderweg vanzelf over “modeldorp” Schiermonnikoog dat zo duidelijk zichtbaar achter tekentafels vorm kreeg. Kaarsrechte bomenrijen omkaderen keurige streken langs haarscherpe rooilijnen. Dat komt zo:

Lange tijd kende het eiland geen echt dorp; buurtschappen werden in de loop der eeuwen verzwolgen door de oprukkende zee en de bevolking schoof, letterlijk, steeds een stukje op. Vanaf 1720 kregen bewoners van eilandeigenaar Johan Stachouwer toestemming om bij de hoger gelegen Oosterduinen een nieuwe nederzetting te bouwen: het Hoogdorp, het huidige dorp. Maar aan de bouw werden strikte eisen gesteld, want Stachouwer wilde af van de rommelige buurten van weleer. Hij streefde naar een modeldorp, met kavels van dezelfde grootte en breedte. Zo ontstonden straten als Voorstreek, Middenstreek, Langestreek en Noorderstreek. De architecten van toen drukten hun stempel op het eiland, het stratenpatroon bleef bewaard.
vvvschiermonnikoog.nl