Keramische industrie in Makkum

Tekst: Ankie Lok | Fotografie: Tjeerd Visser

Groen is groen? Niet volgens Koninklijke Tichelaar. Het oudste keramiekbedrijf van Nederland is bekend van het Makkumer aardewerk, maar biedt ook een stevig staaltje architectuur en design. Van gevelbekleding in Amsterdam tot artistieke zonwering in Qatar. Of juist lekker dicht bij huis: geglazuurde tegels voor Friese viaducten of de Hanzehogeschool in Groningen. ‘Wij willen de kleur presenteren die je in je hoofd hebt maar niet kunt omschrijven.’

Keramiek is in Makkum een eeuwenoud ambacht gebleken. De documentatie gaat terug tot 1572: op kaarten uit dat jaar staan keramische activiteiten aangegeven bij het plaatsje aan de kust van de toenmalige Zuiderzee. Zo’n 12 generaties lang heeft er een Tichelaar aan het roer gestaan, in directe lijn afstammend van grondlegger Freerk Jans. Er is een acte gevonden uit eind 16deeeuw, over een boerenzoon die introuwt in een familie met een keramisch bedrijf en zich vanaf dat moment Tichelaar noemt: tegelmaker, steenmaker. 

De geschiedenis wordt levendig opgedist door Pieter Frietema. Als medewerker op de afdeling verkoop ziet hij dagelijks contracten en mogelijke opdrachten langskomen. Maar geanimeerd vertellen over jubilea kan hij ook, met alle historische data die de afgelopen decennia boven water zijn gekomen. ‘In 1994 vierden we ons 400-jarig jubileum, met een tentoonstelling en mooie uitverkoopacties, terwijl we in 1963 nog maar net ons 300-jarig bestaan hadden gevierd en het Predicaat Koninklijk hadden gekregen. Maar we bleken nog veel ouder! Dat grijpen we dankbaar aan om in 2022 een 450-jarig feest te vieren,’ grapt hij.

Meer lezen over keramiek uit Makkum? Dit verhaal verscheen in Noorderland 7-2019. Je bestelt het nummer hier