Rauw is een kweepeer niet te eten, maar zodra hij in de pan gaat met wat water en suiker, gebeurt er iets bijzonders. Het spierwitte vruchtvlees kleurt langzaam dieproze en er komt een rijk aroma vrij dat het midden houdt tussen bloemige appel, peer en honing. Bovendien zit de vrucht van nature boordevol pectine. Jam of gelei stijft daardoor vrijwel vanzelf op, zonder dat je ingewikkelde geleisuikers nodig hebt.
Vroeger stond er bij veel boerderijen een kweepeer op het erf, vaak broederlijk naast de vlier en de walnoot. De boom diende niet alleen voor de oogst, maar werd vanwege zijn sterke wortels ook generaties lang gebruikt als onderstam voor perenbomen.
Plukken wanneer de geur loskomt
Kweeperen zijn meestal vanaf eind september tot begin oktober rijp. Het is verstandig om ze voor half oktober van de boom te halen, omdat ze anders van binnen bruin kunnen worden.
Een rijpe kweepeer herken je eenvoudig: de schil kleurt van groen naar egaal goudgeel, het viltige donslaagje laat los en de vrucht laat bij een lichte draai makkelijk los van de tak. Wie bij de boom staat, ruikt het ook meteen; een rijpe kwee verspreidt een heerlijke, honingzoete geur.
Laat de vruchten niet te lang hangen. Dat vergroot de kans op valschade en schimmel, en het put de boom uit waardoor je volgend jaar kans hebt op een beurtjaar zonder fruit. Geplukte kweeperen bewaar je het beste op een koele plek in lage kistjes.
Veelzijdig in de keuken
In de keuken kun je verrassend veel kanten op met de kweepeer:
- Gelei en jam: door de aanwezige pectine is dit de makkelijkste manier om de vrucht te verwerken.
- Bij wild of stoven: stoof partjes kweepeer mee zoals je met stoofperen zou doen. Het geeft een fijne, friszure toets aan een rijk gerecht.
- Membrillo: deze bekende Spaanse kweepeerpasta maak je door de vrucht langzaam met suiker en citroensap in te koken tot een stevige gelei. Lekker in dunne plakjes bij een stukje oude geitenkaas.
Handige keukentips
Heb je niet meteen tijd om de keuken in te duiken? Leg een schaal met verse kweeperen in de gang of woonkamer. De vruchten verspreiden zo’n sterke, aangename geur dat ze vroeger op het platteland gebruikt werden als natuurlijke kamerverfrisser.
Let wel even op waar je ze neerlegt: bewaar kweeperen liever niet vlak naast je gewone appels of peren. Het sterke aroma trekt namelijk door de schil van het andere fruit heen, waardoor je handappels na een paar dagen naar kweepeer smaken.
Wie zelf geen boom heeft staan, kan in oktober vaak prima slagen bij lokale boerderijwinkels, op streekmarkten of via regionale plukplatforms in het noorden.