Mijn ideale dagje uit heeft een paar vaste ingrediënten: er moet iets te zien zijn op het gebied van cultuur en historie, er moeten leuke adresjes zitten om te winkelen én er moet genoeg keus zijn op culinair vlak. Ik wandel heel wat af in het noorden, maar als ik die drie wil combineren, kom ik telkens weer uit op dezelfde plek: Winsum.
Winsum is historisch, idyllisch en staat bol van de kronkelende straatjes en klinkerpaden. Al zou er helemáál niets geopend zijn, dan nog is het dorp een bezoek waard. Dat begint al bij de aankomst. Parkeren is gratis en kan gemakkelijk in het centrum zelf, maar ik zet mijn auto er liever net wat buiten. Zo "dwing" ik mezelf tot een extra rondje door het dorp. In de buitenrand van de kern vind je namelijk prachtige woningen in de stijl van de Amsterdamse School, uitgevoerd in dat kenmerkende Groningse, ambachtelijke metselwerk. Ik vind dat bijna net zo fantastisch om te zien als de eeuwenoude huisjes in de dorpskern.
Wandel je eenmaal door het centrum, dan begrijp je meteen waarom Winsum in 2020 door de ANWB werd uitgeroepen tot het mooiste dorp van Nederland. Om elke hoek wacht weer een verrassing. Neem bijvoorbeeld de ligging aan het water: als je De Boog oversteekt – de karakteristieke boogbrug in het hart van het dorp – zie je een romantisch doorkijkje op historische gevels langs het diep.
Persoonlijke verhalen achter de winkelruit
Wat Winsum voor mij extra bijzonder maakt, zijn de winkels. Je vindt er geen grote, anonieme ketens, maar kleine ondernemers met hart voor de zaak. Mensen die je nog begroeten met een glimlach en tijd maken voor een praatje.
Toen ik laatst bij kledingzaak Marjoli Mode binnenstapte, viel mijn oog op een oude zwart-witfoto aan de muur. Ik zag een jongen achter een naaimachine en een man die in kleermakerszit op een grote werktafel zat. Ik vroeg ernaar en kreeg een prachtig verhaal te horen: de foto was bijna een eeuw oud en laat de familie zien van de huidige winkeliers, die al decennia in Winsum gevestigd zijn. Het mooiste detail? Diezelfde houten tafel op de foto stond nog altijd in de winkel, inclusief de originele spullen van toen. Van dat soort tastbare historie houd ik!
Naast modewinkels vind je in het centrum ook een schoenenwinkel, juwelier, drogist, een Hema en Bruna. Je vermaakt je er dus zo een volle middag. En als liefhebber van tweedehands vondsten kom ik er al helemaal aan mijn trekken. In de dorpskern zit PUUT, een fijne tweedehandskledingwinkel. Loop je vervolgens door naar het nabijgelegen industrieterrein (gewoon op loopafstand van het centrum), dan vind je daar nog twee grote kringloopwinkels waar je heerlijk kunt struinen tussen de kasten en kramen.
Van monumentale herberg tot terras aan het water
Een dagje uit is natuurlijk niet compleet zonder een goede kop koffie met wat lekkers, of een uitgebreide lunch om even na te praten. Ook op dat vlak stelt Winsum niet teleur, want er zijn genoeg leuke adressen voor een hapje en een drankje. Neem bijvoorbeeld De Gouden Karper, een van de oudste herbergen van Nederland, waar de historie bijna letterlijk van de muren af te lezen valt en ik de cheesecake zeker kan aanraden. Zit je liever direct aan het water? Bij Eetcafé J&A lunch je pal naast De Boog.
Onze videograaf Rutger Meijer nam zelf ook een kijkje in Winsum.
Wandelknooppunt van het noorden
Ook voor wandelaars is Winsum een ideale uitvalsbasis. Het dorp ligt namelijk direct aan het bekende Pieterpad: de allereerste etappe (van Pieterburen naar Winsum) eindigt hier, en de tweede etappe start er direct weer richting Groningen. Wil je de benen strekken, dan wandel je vanaf hier dus heel gemakkelijk een van deze twee iconische trajecten.
Wie zoekt naar de ideale combinatie van historie, Groningse gastvrijheid en natuur, moet Winsum absoluut bovenaan het lijstje zetten. Heb jij jouw dagje uit naar het mooiste dorp al gepland?