5 verrassende redenen om juist géén hortensia in de tuin te planten

Of je nu door een pittoresk dorp wandelt of een moderne nieuwbouwwijk doorkruist: de kans is groot dat je markante hortensia's (Hydrangea) tegenkomt. Met hun weelderige bloemen in pastelroze, diepblauw of smetteloos wit zijn ze al decennialang hét symbool van de Nederlandse tuin.

Maar de omstandigheden in onze tuinen veranderen door hetere zomers en aanhoudende droogte. In dat veranderende klimaat is de hortensia niet altijd de ideale tuinpartner. We zetten vijf redenen op een rij om deze "dorstige diva" eens over te slaan en te kiezen voor een onderhoudsvriendelijk alternatief.

1. Het is een onverzadigbare waterverbruiker

De botanische naam van de plant verraadt zijn grootste kwetsbaarheid al: Hydrangea is afgeleid van het Griekse woord hydro, wat 'water' betekent. En dat is zeker geen toeval. Hortensia's hebben grote bladeren die veel vocht verdampen. Om hun grote bloemhoofden fier overeind te houden, hebben ze continu een vochtige bodem nodig.

2. Hij heeft weinig waarde voor de biodiversiteit

Een bloeiende hortensia is een lust voor het oog, maar voor de lokale fauna valt er helaas weinig te halen. De gigantische bloemschermen van de meest populaire gekweekte soorten (zoals de bekende Hydrangea macrophylla) bestaan vrijwel uitsluitend uit zogenaamde steriele lokbloemen. Deze fleurige bladeren fungeren in de natuur weliswaar als een soort uithangbord om insecten aan te trekken, maar ze bevatten weinig stuifmeel en nectar.

3. De hortensia is vorstgevoelig

Niets is zo teleurstellend als een struik die niet of nauwelijks bloeit. Bij veel geliefde hortensiasoorten ontstaan de knoppen voor het volgende jaar al in het voorafgaande najaar (bloei op "oud hout"). Wanneer het in het vroege voorjaar onverwachts vriest, kunnen deze knoppen bevriezen. Het resultaat is een struik die in de zomermaanden enkel groen blad vertoont of lelijke bloemresten heeft.

Daarnaast zorgt het snoeien van de hortensia regelmatig voor kopzorgen. Omdat de ene soort bloeit op oud hout en de andere op nieuw hout, vereist elke variant een specifieke aanpak en timing. Eén verkeerde snoeibeurt in het voorjaar kan betekenen dat je de bloeiknoppen voor het hele jaar per ongeluk wegknipt.

4. De kleur van de hortensia hangt af van de zuurgraad

Veel tuiniers dromen van die betoverende, felblauwe hortensia's die ze in tijdschriften of op vakantie zien. De werkelijkheid blijkt in de praktijk vaak wat weerbarstiger. De kleur van een hortensia is namelijk geen gegeven, maar hangt samen met de zuurgraad (pH-waarde) van de bodem.

Is de bodem in je tuin niet zuur genoeg, dan kleurt je prachtig blauwe aankoop binnen een of twee seizoenen om naar roze. Om de blauwe kleur te behouden, moet je in de weer met speciale voedingsmiddelen en bodemverzuurders.

5. De hortensia is kwetsbaar voor plagen

Hoewel hortensia's een mooie indruk maken, zijn ze vatbaar voor ziektes en plagen. Met name de wolluis en bladluis weten de sappige stengels snel te vinden. Bovendien zijn de jonge uitlopers in het voorjaar een lekkernij voor naaktslakken, die een jonge aanplant volledig kunnen kaalvreten.

Andere mooie alternatieven

Gelukkig zijn er alternatieven die ook prachtig bloeien en wel tegen een stootje kunnen:

• Gelderse roos (Viburnum opulus): een inheemse struik met prachtig witte bloemen in het voorjaar en rode bessen en herfstkleuren in het najaar. Trekt veel bijen aan, en de bessen zijn belangrijk wintervoedsel voor vogels.
• Blaasspirea (Physocarpus opulifolius): een winterharde struik met opvallend donkerrood of goudgeel blad en sierlijke bloemen. Heeft weinig verzorging nodig en kan goed tegen droogte.
• Mexicaanse oranjebloesem (Choisya ternata): een groenblijvende struik met glanzend blad en heerlijk zoetgeurende witte bloemen in het voorjaar. Deze is goed bestand tegen droge periodes.
• Pruikenboom (Cotinus coggygria): vormt luchtige, roze vruchtpluimen in de zomer en geeft mooie herfstverkleuringen. Kan goed tegen droogte.