Wandelen naar het uiterste puntje van Groningen: waarom deze houten uitkijktoren buiten de dijk staat

Het unieke getijdengebied van Nieuwe Statenzijl

Bij het gehucht Nieuwe Statenzijl stopt de Nederlandse zeedijk abrupt, precies 150 meter voor de Duitse grens. Het water van de gecombineerde Eems en Westerwoldse Aa ontmoet hier de getijden van de Waddenzee. Omdat zoet en zout water voortdurend in elkaar overvloeien, is een zeldzaam brakwatergebied ontstaan. Dit stopt niet bij het landschap: het vormt de leefomgeving voor talloze bijzondere planten, vissen en trekvogels.

De herkomst van een opvallend bouwwerk

Wie hier over de dijk tuurt, ziet een opmerkelijk silhouet oprijzen uit het wuivende riet. Vogelkijkhut De Kiekkaaste werd in 1995 gebouwd door Het Groninger Landschap. Het realiseren van een bouwwerk buiten de beschermende zeedijk is vanwege de krachten van het getij en het zoute water een kostbare en complexe aangelegenheid. Het bouwwerk staat daardoor als enige vogelkijkhut in heel Nederland op hoge houten palen midden in het dynamische kweldergebied.

Het ontwerp van architect Huub Oome onderging een aantal jaar geleden een onderhoudsbeurt. Vleermuizen kregen speciale invliegopeningen en er werd volièregaas geplaatst onder de dakranden, zodat zwaluwen hun nestjes van klei er beter kunnen verankeren.

Bekijk ook

Waarom wandelaars zich massaal laten verrassen door déze ruige Drentse vlondertocht | Noorderland

Wandelen over het Marcelluspad

De reis naar de hut toe is een ervaring op zich. Vanaf de parkeerplaats bij Nieuwe Statenzijl wandel je over de dijk naar het Marcelluspad, een 600 meter lang verhoogd vlonderpad dat slingerend door het rietveld leidt. De wandeling duurt circa een kwartier. Terwijl het riet ritselt in de wind, ervaar je de overgang van vasteland naar de slikken van de Dollard.

Eenmaal aangekomen brengt een ijzeren wenteltrap je naar de observatieruimte bovenin. Langwerpige houten luiken bieden een panoramisch zicht op het water en de wolkenluchten.

Rijke vogelwereld en de grens

Vanuit de beschutte kijkhut voltrekt het natuurspektakel zich in alle stilte. Op de slikvelden foerageren duizenden bonte strandlopers, terwijl baardmannetjes door het riet bewegen. In de verschillende seizoenen laten ook de blauwborst, de bruine kiekendief en de wulp zich zien. Wie met een verrekijker de horizon afspeurt, maakt bij opkomend tij bovendien kans om rustende zeehonden op de zandplaten te spotten.

Het landschap rond Nieuwe Statenzijl ademt pure historie. Bekende streektaalzangers zoals Ede Staal vonden hier hun inspiratie; bij het sluizencomplex staan de regels van zijn bekende lied over deze plek gegraveerd. En wie goed oplet, ontdekt bij het sluizencomplex nog het kunstwerk Waaiboei uit 1996 én een bijzonder kilometerpaaltje met de aanduiding -1. Rijkswaterstaat sloeg deze paal tijdens het opmeten per ongeluk een kilometer voor de grens in de grond.

Praktische informatie voor je bezoek

Een bezoek aan de Kiekkaaste vraagt om een kleine voorbereiding:

• Bereikbaarheid: navigeer naar de parkeerplaats van Nieuwe Statenzijl. Vanaf daar wandel je via de dijk en het vlonderpad naar de vogelkijkhut.
• Openingstijden: de Kiekkaaste is dagelijks open van zonsopgang tot zonsondergang.
• Kledingadvies: omdat het pad drassig kan worden, zijn laarzen of waterdichte wandelschoenen aan te raden. Vergeet je verrekijker niet.
• Huisregels: honden en drones zijn in dit beschermde gebied niet toegestaan.