Geen strandtent of steiger te bekennen: op dit Waddeneiland komt de mens vrijwel nooit

Hoewel het eiland ooit ontstond als een kale zandplaat, is Rottumerplaat uitgegroeid tot een van onze rijkste natuurreservaten. Hier vind je geen verharde paden, maar een dynamische wildernis waar tienduizenden zeldzame vogels rusten en zeehonden in alle rust hun jongen grootbrengen. Dat de mens hier vrijwel nooit een voet aan wal mag zetten, maakt het verhaal van dit afgeschermde eiland des te mooier.

Een oase van rust voor vogels en zeehonden

Op Rottumerplaat bepaalt het getij het ritme. Het eiland vormt een cruciale hoogwatervluchtplaats: als het water stijgt, strijken er duizenden kustvogels neer tot de platen weer droogvallen. Bedreigde soorten op de Rode Lijst, zoals de strandplevier, de bontbekplevier en de dwergstern, vinden hier de nodige stilte om te broeden.

Ook rondom het eiland bruist het van de natuur. In de stroomgeul het Schild zoeken gewone en grijze zeehonden beschutting op de zandbanken om er te zonnen en hun pups groot te brengen. De rijke bodem ten zuiden van Rottumerplaat – vol mossel- en kokkelbanken – werkt als een natuurlijk filter voor het zeewater en trekt enorm veel leven aan.

Bekijk ook

Op dit eilandje in de Waddenzee woont precies één gezin: 'De postbode komt hier te voet door het Wad' | Noorderland

Zoet water in een zoute zee

Wat Rottumerplaat extra bijzonder maakt, is een zoetwaterbel onder de duinen. Omdat zoet water lichter is dan zout water, blijft het als een buffer op het zoute kwelwater drijven. Hierdoor groeien er, midden in de gure zeewind, meer dan honderd plantensoorten. Naast Engels gras gedijen er zelfs zoetwaterplanten zoals het geelhartje en fraai duizendguldenkruid. Ook is de kustlijn een van de schaarse plekken waar zowel groot als klein zeegras groeit, een belangrijke kraamkamer voor jonge vissen.

Bekijk ook

Ooit groter dan Texel, nu verboden terrein: het Waddeneiland waar vogels de baas zijn | Noorderland

Van stuifdijk tot legendarisch radio-avontuur

Rottumerplaat ontstond rond 1830 als een kale zandplaat. Het veranderde pas in een robuust eiland toen Rijkswaterstaat in de jaren 50 een stuifdijk aanlegde met helmgras om het zand vast te houden, ter voorbereiding op het droogleggen van delen van de Waddenzee. Die inpoldering ging uiteindelijk niet door, maar de dijk bleef liggen. De natuur kreeg er vervolgens vrij spel, waardoor de stuifdijk opging in een ruig duinlandschap. Sinds 1991 is het eiland een beschermd referentiegebied waar wetenschappers onderzoeken hoe een waddeneiland zich zonder menselijke ingrepen ontwikkelt.

Toch verbleef er in 1971 twee weken lang menselijk leven. Voor het legendarische radioprogramma 'Alleen op een eiland' woonden de bekende schrijvers Godfried Bomans en Jan Wolkers er na elkaar in volstrekte eenzaamheid. Bomans werd gek van de wind en het gekrijs van de meeuwen, terwijl Wolkers juist opleefde en zich over een zieke zeehond ontfermde.

Bekijk ook

Vier de zomer met Noorderland: onze zomereditie ligt nu in de winkels | Noorderland

De andere 'Rottums' en de toekomst

Rottumerplaat vormt samen met Rottumeroog en de Zuiderduintjes de eilandengroep 'de Rottums'. Op al deze eilandjes geldt strenge rust voor meer dan 200 plantensoorten en 125 vogelsoorten. Wadwachters van Rijkswaterstaat verblijven tijdens het broedseizoen in een dienstwoning op Rottumerplaat met uitkijktoren om vogels te tellen en toezicht te houden.