De vergeten reden waarom oma aardappels altijd in het donker bewaarde

Wie is opgegroeid op het noordelijke platteland herinnert het zich vast nog wel: de gang naar de koele, donkere kelder of bijkeuken. Oma trok een oude jutezak van de houten aardappelkist en pakte een paar flinke klei-aardappels voor het avondeten. Dat aardappels absoluut niet in het licht mochten liggen, was een ongeschreven wet in huis.

Natuurlijk wist iedereen dat ze in het licht sneller gingen spruiten. Maar dat was niet de enige – en zeker niet de belangrijkste – reden. Er zit een vergeten, biologisch gevaar achter oma’s bewaargeheim.

Het groene signaal van de natuur

Aardappels zijn levende knollen. Zodra ze aan licht worden blootgesteld, denken ze dat ze boven de grond komen te liggen en beginnen ze te reageren. Het eerste wat er gebeurt, is dat de knol bladgroen (chlorofyl) gaat aanmaken. Dit geeft de schil die bekende, lichtgroene gloed.

Hoewel chlorofyl op zichzelf volstrekt onschadelijk is, fungeert het wel als een opvallend waarschuwingssignaal van de natuur. Tegelijk met het groen worden, maakt de aardappel namelijk een schadelijke stof aan.

Solanine: het natuurlijke verdedigingsmechanisme

Die stof heet solanine, een natuurlijke glycoalkaloïde. In de natuur gebruikt de aardappelplant solanine als chemisch schild om te voorkomen dat insecten, schimmels en dieren de knol opeten.

Wanneer wij mensen te veel solanine binnenkrijgen, kan dat gevolgen hebben. Een te hoge dosis solanine kan leiden tot:

• Spijsverteringsklachten: misselijkheid, maagkrampen, braken en diarree.
• Smaakverandering: een vreemde, bitter-branderige smaak in de mond en keel.
• Neurologische symptomen: bij zeer hoge inname zelfs hoofdpijn, duizeligheid of koorts.

Zo bewaar je aardappels het beste

In moderne keukens liggen aardappels vaak op het aanrecht of in een plastic zak. Om de kwaliteit van de aardappels te behouden, kun je het beste dit doen:

• Ga voor pikkedonker: bewaar aardappels het liefst in een houten kist, een linnen of jute zak of een dichte papieren zak.
• Zoek de koudste plek (maar niet de koelkast): de ideale temperatuur ligt tussen de 4 en 8 graden. Een koele garage, kelder of donkere trapkast is perfect. In de koelkast zetten ze zetmeel te snel om in suiker, wat de smaak beïnvloedt.
• Laat het ademen: zorg voor voldoende ventilatie om vochtophoping en schimmel te voorkomen.

Een groene plek gezien?

Kom je toch een groene aardappel tegen? Snijd het groene gedeelte en de ogen ruim weg. Is de aardappel grotendeels groen of smaakt hij bitter? Neem dan het zekere voor het onzekere en gooi 'm weg. Oma had immers zoals zo vaak gelijk: de duisternis is de allerbeste vriend van de aardappel.