Al 80 jaar licht uit, spot aan: Shakespeare Theater in Diever viert jubileum

Iets moois maken om de oorlogsjaren te vergeten. Dat was het achterliggende idee van huisarts Dirk Broekema die in Diever was komen wonen en er in 1946 de toneelvereniging oprichtte. De dorpsdokter was zelf een groot theaterliefhebber en wilde die passie graag delen met anderen. Bovendien gunde hij het Drentse esdorp méér dan alleen een brink en een schaapskooi.

In die eerste zomer kon men al genieten van Midzomernachtdroom, een van Shakespeares beroemdste romantische komedies. De ambities waren hoog, de omstandigheden nog primitief: in een grote kuil in het bos was een podium gebouwd, het publiek zat op banken van steigerhout en het toneellicht bestond uit de koplamp van Dirk Broekema’s motorfiets. De dorpsdokter zelf regisseerde het spel vanuit een boomhut.

Uniek in Nederland

Zo begon het. Er waren dieptepunten (recent de coronajaren), maar voornamelijk jubelmomenten op de tijdlijn. Denk: de Engelse reizen naar Shakespeares geboortestad Stratford-upon-Avon en de talrijke koninklijke bezoeken. Liefst tien maal bezocht een Nederlandse vorst het openluchttheater in het Drentse bos – de laatste keer was in maart dit jaar, met koning Willem-Alexander. 

Het zijn memorabele herinneringen, veelvuldig doorverteld en opgetekend. Ze mogen niet ontbreken op een retrospectief van enkele hoofdpersonages uit het jubileumjaar 2026. Voorzitter Peter Sloot (75), productieleider Ineke Bron (71) en jeugdtheaterleider Pascal van der Aa (44) maken de balans op en komen tot een gezamenlijke slotsom: ‘Shakespeare Theater Diever is als één grote familie.’ 

Wat in 1946 provisorisch begon bleef altijd trouw aan z’n sfeervolle locatie onder de blote hemel en aan het oeuvre van de grootste toneelschrijver die Engeland heeft voortgebracht. Maar het niveau van amateurclub is men allang ontstegen en de tijd dat acteurs, bij gebrek aan een verkleedruimte, in kostuum door het dorp fietsten is voorbij.

Tachtig jaar na dato is Shakespeare Theater Diever uniek in Nederland, een fenomeen over de landsgrenzen en staat de teller op een kleine 30.000 bezoekers per zomerreeks. Het openluchttheater, dat intimiteit ademt maar tóch met gemak duizend toeschouwers op een avond huisvest, kent met de “globe” ook een overdekt theater en heeft sinds deze zomer zelfs een foyer voor gasten. 

‘We spelen altijd door’

Voorzieningen die, samen met een modern geoutilleerde keuken, toiletgroep, EHBO, een eigen glossy – de William – en een clubgebouw waar je u tegen zegt maken dat het Shakespeare Theater Diever staat als een huis. En dus ook jaarrond speelvaardig is. Dat is te danken aan een gepassioneerde club van zo’n 200 vrijwilligers: de acteurs die op de bühne schitteren, maar net zo goed de broodjessmeerders, decorbouwers, kostuumnaaiers, grimeurs, kappers en souffleurs, technici, publieksbegeleiders, verkeersregelaars, EHBO’ers, bedrijfshulpverlening, horeca, kaartverkopers, bestuurders, bladenmakers en een huis- zeg maar gerust hóffotograaf.

Verder is er een handvol betaalde professionals: de regisseur en artistiek leider, ontwerpers voor grime, decor en kostuums, en een hoofd licht en geluid. Al met al een geoliede machine waarbij niets aan het toeval wordt overgelaten. Nou ja, alleen het weer dan. ‘We spelen al-tijd door,’ stelt de voorzitter met klem. ‘Ja, ook bij kou, ook bij regen.’ Daar is het gros van de gasten op voorbereid. ‘Soms stoppen we een paar minuten om het spel niet te veel te verstoren, zodat iedereen tegelijk z’n poncho uit de tas kan halen.’

Alleen als het echt niet veilig is wordt er ingegrepen. ‘Bij onweer. Dan nemen we geen risico. Vorig jaar moesten we één keer aflasten,’ zegt Peter, ‘toen iedereen al in het theater zat.’ Opvallend genoeg zijn alle keren dat de voorstelling wegens extreem weer in het water viel, op één hand te tellen. Pascal van der Aa grijnst: ‘Dit is het culturele hoogtepunt van onze zomer, dus ik denk dat de geluksfactor meespeelt.’

Verder lezen

Het volledige verhaal over het Shakespeare Theater in Diever lezen? Dit verhaal vind je in de nieuwste zomereditie van Noorderland, nu te koop in winkels in heel Nederland en gemakkelijk online te bestellen via onze webshop.

In deze editie spreken we met schaatsster Femke Kok, ontdekken we het Noord Nederlands Orkest op Lowlands, proeven de sfeer van de Groningse Vierdaagse en gaan we “terrashoppen” langs het Sneekermeer. Dit – en nog veel meer – lees je nu in ons nieuwste, extra zomerse nummer.