Smaakloze tomaten? Grote kans dat je ze op de verkeerde plek bewaart

Wat er in de koelkast met een tomaat gebeurt

Het koudegevoelige karakter van de tomaat is wetenschappelijk aangetoond. Onderzoekers van Wageningen University onderzochten het effect van koeling op de smaakbeleving. Wat bleek? Binnen een paar uur verliest een gekoelde tomaat al smaak, terwijl nare bijsmaakjes juist toenemen.

Onderzoeker Ernst Woltering licht toe dat de aroma's drastisch teruglopen en de onderlinge verhouding tussen zoet en zuur verstoord raakt. Ook het gehalte aan lycopeen – de antioxidant die de tomaat zijn rode kleur geeft – neemt af.

Daarnaast droogt de tomaat in de koude, droge koelkastlucht sneller uit: het vel gaat rimpelen en eenmaal weer op kamertemperatuur bederft de vrucht sneller. Dit alles valt onder wat experts koudebederf of chilling injury noemen. Het Voedingscentrum vat het dan ook samen in één simpele bewaartip: bewaar tomaten buiten de koelkast, want daarin verliezen ze hun smaak.

Waar de tomaat dan wél hoort te liggen

De fruitschaal op het aanrecht, uit het directe zonlicht, is in principe een prima plek. Toch is de gemiddelde kamertemperatuur tijdens een warme zomerweek eigenlijk aan de hoge kant. De allerbeste plek voor de tomaat? Een koele kelder, bijkeuken of schuur met een temperatuur rond de 12 tot 15 graden.

Belangrijke kanttekening voor de fruitschaal: leg tomaten liever niet tussen ander fruit of andere gevoelige groenten. Tomaten scheiden namelijk ethyleen uit, een natuurlijk rijpingsgas. Hierdoor rijpen bananen, appels en peren sneller en kunnen paprika’s en aubergines lelijke plekken krijgen. Geef tomaten dus bij voorkeur een eigen schaaltje.

Koop of oogst je tomaten die nog niet helemaal rijp zijn? Laat ze op kamertemperatuur rustig narijpen; verse tomaten rijpen na de pluk nog prima door.

De uitzonderingen op de regel

Is de koelkast dan altijd taboe? Zeker niet, nuance maakt het verhaal compleet:

• Aangesneden tomaat: een halve of aangesneden tomaat hoort volgens het Voedingscentrum wel in de koelkast. Leg 'm met het snijvlak op een schoteltje, in een afsluitbaar bakje of in vershoudfolie om uitdrogen te voorkomen.
• Vers geplukte cherrytomaatjes: kleine, stevige cherrytomaatjes die nog maar net rijp zijn, kunnen zo'n drie dagen in de koelkast liggen zonder smaakverlies.
• Overrijpe exemplaren: bevindt een tomaat zich op het absolute hoogtepunt van rijpheid en eet je hem niet meteen? Even in de koelkast leggen rekt de houdbaarheid met een paar dagen op. Haal 'm voor een betere smaak wel ruim voor gebruik eruit om op kamertemperatuur te komen.