Waarom deze 42 kilometer lange dijk het best bewaarde wandelgeheim van Friesland is

Voordat dijken het Noordwest-Friese landschap strak scheidden van het water, lag in dit gebied een ruig en dynamisch waddenlandschap vol kwelders en diepe slenken. In de middeleeuwen hield de beruchte Middelzee het land in haar greep en zochten bewoners bescherming op terpen. Om het zeewater definitief te beteugelen, bouwden de Friezen een indrukwekkende zeewering van zo'n 1,5 meter boven het omliggende land.

Deze Slachtedijk kronkelt nog altijd 42 kilometer lang door het groene platteland, vanaf de Waddenkust bij Oosterbierum tot aan Rauwerd. Eeuwenlang beschermde deze binnendijk Noordwest-Fryslân tegen de stijgende zeespiegel. Pas in 1955 verloor de Slachte haar officiële functie als slaperdijk. Sinds het jaar 2000 is natuurorganisatie It Fryske Gea de eigenaar, die ervoor zorgt dat de rijke cultuurhistorie behouden blijft.

Bekijk ook

Vier de zomer met Noorderland: onze zomereditie ligt nu in de winkels | Noorderland

Waar de natuur de ruimte krijgt

Wie over de kronkelende dijk trekt, merkt meteen hoe rijk het natuurleven hier is. Doordat het beheer gericht is op verschraling, krijgt een grote variëteit aan bloemen en kruiden weer alle ruimte. Het gras wordt twee keer per jaar gemaaid, in juni of juli en nog eens in september of oktober. Lokale boeren voeren het maaisel direct af voor hun vee of als strooisel in de stal: een herstel van een eeuwenoude traditie.

Door deze voedselarme bodem transformeren de bermen in het voorjaar en de zomer tot een kleurrijk palet. De dijk kleurt goudgeel van de boterbloem en dieprood van de klaver en zuring. Tussen de meer alledaagse soorten zoals fluitenkruid en meidoorn ontdek je met een scherp oog bijzondere planten, waaronder de paarse en gele morgenster, addertong en weidehavikskruid. Die rijkdom trekt talloze bewoners aan: van vogels zoals de kneu en de grasmus tot bijzondere vlinders zoals het hooibeestje en de zeldzame argusvlinder.

Op pad langs de Slachte

De dijk laat zich het beste in een rustig tempo ontdekken. Bijna het gehele traject is vrij toegankelijk voor wandelaars en fietsers. Wel zijn er een paar kleine uitzonderingen: ter hoogte van de Slachtetille over de A31, ten oosten van Achlum en ten zuiden van Boazum gaan wandelaars over een sfeervolle grasdijk. Fietsers volgen daar een korte, verharde omleiding. Ook rondom Franeker loopt een verhard traject.

Een fijne plek om de route te starten is aan de Slotsdyk in Rauwerd, tegenover het historische Park Jongemastate (in de volksmond beter bekend als het Raerderbosk). Hier kun je eventueel de auto parkeren. Honden mogen mee op pad, mits ze aangelijnd blijven. Op de gedeelten van de grasdijk waar vee graast, zijn honden niet toegestaan om de rust van de dieren te bewaren.

Eens in de 4 jaar verandert de stille dijk in een bruisend decor. Tijdens de bekende Slachtemarathon – de eerstvolgende vindt plaats in 2028 – leggen ruim 15.000 hardlopers en wandelaars precies de volle 42 kilometer af boven op de dijk. Buiten dat evenement om vind je hier vooral de weidse uitzichten, het ruisen van de wind en een herinnering aan de eeuwenoude Friese strijd tegen het water.

Praktische tip: neem voor onderweg een verrekijker en een plantengids mee. De schrale bermen staan vol verrassingen en vanaf de verhoogde dijk heb je een prachtig uitzicht over de omliggende terpen en weilanden. Kijk voor meer informatie over het gebied en routes op de website van It Fryske Gea.