Verborgen schatten in Drenthe: 5 verrassende kleine musea die je waarschijnlijk nog niet kent

Scheepstra Kabinet (Roden)

In het dorpje Roden vind je de monumentale Scheepstraschool uit 1894. In een authentiek klaslokaal bevindt zich het Scheepstra Kabinet, gewijd aan de Roder onderwijzer en schrijver Hindericus Scheepstra. Hij was de geestelijk vader van de beroemde buurkinderen Ot en Sien en schreef de verhaaltjes bij het bekende aap-noot-mies leesplankje.

Bij binnenkomst via de statige voordeur zie je de oude genummerde kapstokjes en de herkenbare wandplaten uit het begin van de vorige eeuw. Bezoekers kunnen plaatsnemen in de houten schoolbankjes om zelf te schrijven met een griffel of kroontjespen. Naast eerste drukken van de leesboekjes, brieven en originele leesplankjes belicht de opstelling ook de samenwerking met illustrator Cornelis Jetses en pedagoog Jan Ligthart.

• Praktisch: Schoolstraat 1, Roden. Geopend van april tot en met november op zaterdag en zondag van 13.30 tot 16.30 uur.

Museum Collectie Brands (Nieuw-Dordrecht)

In Nieuw-Dordrecht wandel je letterlijk het levenswerk van Jans Brands binnen. Deze Drentse dorpsbewoner verzamelde zijn hele leven lang voorwerpen die hij voor het nageslacht wilde bewaren. Het resultaat is een verzameling van duizenden stukken, onderverdeeld in vijftien thema’s: van middeleeuwse handschriften en oud noodgeld tot boerengereedschappen en Drentse klederdracht.

Museum Collectie Brands is ondergebracht in de oorspronkelijke woonboerderij van de familie. De woonvertrekken zijn nog exact zo ingericht als op de dag dat Brands zijn laatste spullen oprakelde, compleet met zijn spullen op tafel en de gevulde kasten. Gidsen nemen je mee door het huis, waarna je in de moderne uitbouw langs de vaste exposities en de uitgebreide historische bibliotheek kunt lopen.

• Praktisch: Herenstreek 11, Nieuw-Dordrecht. Geopend van dinsdag tot en met vrijdag van 11.00 tot 17.00 uur, en in het weekend van 13.00 tot 17.00 uur.

Industrieel Smalspoor Museum (Erica)

In het Amsterdamsche Veld bij Erica herinnert het spoor aan de tijd dat de turfwinning op volle toeren draaide. Waar destijds zware locomotieven over het drassige veen reden om de brandstof af te voeren, onderhouden vrijwilligers nu het laatste stukje originele smalspoor van ons land. Op het terrein staan de viersporige smalspoorremise uit 1910 en de turfstrooiselfabriek, beide erkend als rijksmonument.

Tijdens een bezoek aan het Industrieel Smalspoor Museum stap je in een van de historische smalspoortreinen voor een tocht over het oude traject. De trein boemelt met een rustig gangetje door het natuurgebied van Geopark De Hondsrug, terwijl de machinist onderweg stopt om te vertellen over de planten, dieren en het zware werk in het veen van vroeger. Kinderen mogen onder begeleiding zelf even de hendels van een kindertrein bedienen en krijgen na afloop een machinistendiploma mee naar huis.

• Praktisch: Griendtsveenstraat 140, Erica. Geopend op donderdag en zaterdag van 10.00 tot 16.30 uur, en op zondag van 11.00 tot 16.30 uur. Vanaf november sluit het museum voor de winterperiode.

Museum van Papierknipkunst (Westerbork)

In het hart van Westerbork draait alles om een ambacht dat met slechts een schaar of mesje wordt uitgeoefend. Kunstenaar en onderzoeker Wiecher Lever richtte hier in de jaren 50 het Museum van Papierknipkunst op, nadat het ambacht eeuwen geleden vanuit China naar Nederland overwaaide.

In de vitrines hangt verfijnd snij- en knipwerk uit verschillende eeuwen. Zo zie je er gedetailleerde papierkunst van Jan de Bleyker uit omstreeks 1750, maar ook eigentijdse werken van nationale en internationale makers die complete stadsgezichten en jaargetijden uit een enkel vel papier wisten te halen. Wie wil begrijpen hoeveel geduld en handvaardigheid dit vraagt, kan na het bekijken van de expositie en de introductiefilm zelf aanschuiven bij een van de workshops.

• Praktisch: Burg. G. van Weezelplein 10, Westerbork. Geopend van woensdag tot en met zaterdag van 11.00 tot 16.00 uur.

Bekijk ook

Vier de zomer met Noorderland: onze zomereditie ligt nu in de winkels | Noorderland

Museum Ergens in Nederland 1939-1945 (Emmen)

De oorsprong van dit museum in Emmen ligt in de jaren 80, toen oprichter Erik Zwiggelaar met een metaaldetector zocht op de plek waar achter het huis van zijn grootouders in Erica een Amerikaanse B17-bommenwerper was neergestort. Die zoektocht groeide uit tot een uitgebreide particuliere collectie rondom de Tweede Wereldoorlog.

In Museum Ergens in Nederland 1939-1945 staan de originele voorwerpen centraal: van uitgediepte bodemvondsten en vliegtuigonderdelen tot kleding, documenten en alledaagse spullen uit de oorlogsjaren. Aan de hand van deze attributen worden de verhalen verteld van lokale dorpsbewoners, de bevrijding en de verhalen achter het verzamelen van de items zelf.

• Praktisch: Weerdingerhaag 8, Emmen. De openingstijden variëren per periode; raadpleeg voor vertrek de website van het museum.