Niets mooiers dan een bloeiende lavendelstruik in de tuin: het herinnert ons aan zwoele mediterrane zomers en trekt bovendien nuttige bestuivers aan, zoals bijen, hommels en vlinders.
Toch veranderen veel lavendelstruiken na een paar jaar in een warrige bos met kale, open stengels. Volgens 's werelds bekende tuinman Monty Don, het gezicht van het BBC-programma Gardeners’ World, ligt dit bijna altijd aan een verkeerde snoei.
Waar ligt dat aan?
Lavendel is een halfheester. Dit betekent dat de plant van onderaf steeds meer verhout om stevigheid te bieden aan de jonge, bloeiende scheuten. Als je de plant haar gang laat gaan, worden de stengels elk jaar langer en zwaarder, waardoor ze uiteindelijk openvallen en kaal worden.
Veel tuiniers maken hierbij een snoeifout: ze wachten pas met de zomersnoei tot de herfst al is ingezet, of ze slaan deze snoei zelfs helemaal over.
Volgens Don moet je juist niet wachten: de plant heeft na de snoeibeurt namelijk tijd nodig om nieuwe, frisse scheuten te maken vóór de eerste nachtvorst intreedt. Snoei je te laat, dan overleven de jonge, zachte scheuten de winter niet.
De (na)zomer: het goede moment
Voor ons klimaat geldt: snoei zodra de bloemen beginnen te verwelken. Dit gebeurt meestal tussen eind juli en eind augustus. Zodra de bloemen hun kleur verliezen, maar de stelen zelf nog soepel en groen zijn, pak je de snoeischaar erbij.
Hiermee geef je de plant een goede kans om voor de winter een compact en beschermend blad te vormen. Zo staat de struik er ook in de herfst en winter nog netjes en groen bij.
De snoeiregel van Monty Don: nooit tot op het kale hout
Wanneer het aankomt op techniek, is Monty Don heel stellig: wees niet bang om flink te snoeien, maar respecteer één absolute wet. 'Mijn enige vaste regel is: snoei altijd terug tot iets groens,' aldus de tuinman. Als je de plant tot aan de kale takken terugsnoeit, blijft de struik kaal en zal hij uiteindelijk afsterven.
Snoei de takken dus stevig terug, maar zorg ervoor dat er aan elke stengel altijd nog een aantal centimeter met groene, levende blaadjes achterblijft. Deze groene scheuten beschermen de plant tijdens vorst en vormen de basis voor een mooie bloei van volgend jaar.
Gebruik daarnaast altijd een scherpe en schone snoeischaar om infecties en schimmelziekten te voorkomen.
Wat als je te laat bent?
Vergeet je deze zomersnoei? Ga dan niet alsnog snoeien. De kans is groot dat vorst en vocht de plant dan fataal worden.
Monty Don adviseert dan om te wachten tot het volgende voorjaar: eind maart of begin april, zodra de strengste nachtvorst voorbij is. Dit is de traditionele hoofdsnoei, waarbij je de lavendel opnieuw knipt om de aanmaak en groei van nieuwe scheuten te stimuleren.