Cultuur

Vergeet de volle stranden: dit noordelijke waterdorp biedt rust, terrasjes en ruimte

Zin in een zomers dagje aan het water, maar geen behoefte aan de files en de drukte richting de kust? In Groningen en Friesland liggen prachtige waterdorpen waar je in alle rust kunt varen, wandelen en op het terras kunt zitten. Met Winsum als stralend middelpunt ontdek je hier het perfecte, kalme alternatief voor een klassieke zomerdag aan zee.

Romy van der Lingen
2 minuten
Groningen
Friesland
Uittips
Waterdorp
Winsum. Foto: Adobe Stock

Het waterdorp dat je zoekt: Winsum in Groningen

Wie de drukte wil ontvluchten, reist af naar het noorden van de provincie Groningen. Hier vind je Winsum, een dorp dat in 2020 door de ANWB officieel werd uitgeroepen tot het mooiste dorpje van Nederland. Die titel heeft Winsum niet voor niets gekregen. Wanneer je door het historische centrum wandelt, passeer je karakteristieke molens, tal van rijksmonumenten en De Boog: een markante stenen brug die de twee dorpsdelen over het Winsumerdiep met elkaar verbindt.

Het gebied rondom Winsum kenmerkt zich door slingerende maren (oude waterlopen), groene natuur en eeuwenoude wierdedorpen. Wandelaars kennen de regio bovendien als een geliefd etappepunt, aangezien ook het bekende Pieterpad dwars door dit Groningse landschap loopt.

Op het water zonder de hectiek

Een prachtige manier om dit landschap te ervaren is vanaf het water. Bij recreatiecentrum Marenland, gelegen aan de rand van het dorpscentrum, kun je eenvoudig een kano, SUP of kajak huren. Vanaf de steiger stap je zo het water op om de omgeving in je eigen tempo te verkennen.

Er liggen zeven verschillende kanoroutes voor je klaar, variërend in lengte. Een van de mooiste routes leidt je dwars door het historische centrum van Winsum. Zo peddel je rustig onder de oude bruggen door, langs de monumentale gevels, om vervolgens aan te meren bij een terras voor een lunch of een koud drankje. Daarna vaar je zo weer door naar de openheid van het Groninger land.

Een van de molens van Winsum
Een van de molens van Winsum. Foto: Adobe Stock

Waarom het hier rustiger aanvoelt dan aan zee

Het grote verschil met een dagje naar de kust zit in de dynamiek van het gebied. Winsum ligt niet aan een drukke doorgaande route naar een strand of een veerboot. Terwijl de kustprovincies in de zomermaanden vollopen met badgasten, blijft het in dit Groningse cultuurhistorische landschap gemoedelijk en rustig.

Meer rustige waterdorpen in het noorden

Heb je de smaak te pakken en wil je meer historische waterdorpen in Friesland en Groningen ontdekken? Deze vier locaties zijn stuk voor stuk de moeite waard en hebben elk een heel eigen karakter:

  • Zoutkamp (Groningen): een voormalig vissersdorp aan de rand van het Lauwersmeergebied. Je vindt hier kleurrijke houten pandjes aan de haven, een palingrokerij en een paar lokale winkeltjes.
  • Kollum (Friesland): dit Friese dorp heeft een beschermd dorpsgezicht met oude klinkerstraten, historische huizen en smalle grachtjes. Ooit was Kollum een bedrijvige handelsplaats met een eigen haven en kalkovens, maar tegenwoordig heerst er vooral rust. In het Kollumer Museum leer je meer over deze geschiedenis.
  • Balk (Friesland): door dit sfeervolle dorp stroomt de rivier de Luts, die deel uitmaakt van de route van de Elfstedentocht. Langs het water vind je historische gevels en knusse kades. Vanaf de kade vaar je bovendien zo het nabijgelegen Slotermeer op.
  • Makkum (Friesland): dit historische vissersdorp aan de kust van het IJsselmeer staat bekend om zijn watersportmogelijkheden en het zandstrand waar je een frisse duik kunt nemen.
Expeditie Aardbol, Marenland, De Blije Dobber, Winsumer Routes Adobe Stock