Overal in Noord-Nederland liggen idyllische dorpen en karakteristieke stadjes verscholen. Nu moeten we eerlijk zijn: historici en archeologen worden het er waarschijnlijk nooit helemaal over eens wat nu écht de alleroudste plek van het noorden is. Want telt de eerste schriftelijke vermelding, de oudste stadsrechten of de eerste prehistorische bewonerssporen? Hoe het ook zij: deze zes plaatsen in Groningen, Friesland en Drenthe behoren tot de oudste dorpen en steden in de regio.
Ezinge
Het Groningse Ezinge staat ook wel bekend als het 'Pompeii van het noorden'. Het wierdedorp is nagenoeg even oud als Rome; de wierde wordt namelijk al vanaf 600 voor Christus onafgebroken bewoond. Ezinge vormde destijds de kern van een welvarende regio, wat wordt bevestigd door de vondsten van reusachtige boerderijen en bijzondere objecten, waaronder Romeins aardewerk uit Tunesië. Wie deze schatten met eigen ogen wil bewonderen, kan terecht in het lokale Museum Wierdenland.
Groningen
Hoewel de stad Groningen voor het eerst officieel opdook in een document uit 1040, gaat de historie van deze plek veel verder terug. Archeologische opgravingen tonen aan dat er al vanaf de 3de eeuw sprake is van permanente bewoning op de bekende Hondsrug. Rond de 9de eeuw verrees op de locatie van de huidige Martinikerk een eerste houten godshuis, dat een eeuw later werd vervangen door een stenen bouwwerk. Tijdens een stadswandeling door het centrum herinneren monumenten zoals het Juffer Tette Alberdagasthuis en de karakteristieke gevels in de Nieuwe Ebbingestraat nog levendig aan de vroege 17de eeuw.
Noordbarge
Hoewel Noordbarge tegenwoordig een wijk van Emmen is, was het van origine een zelfstandige nederzetting en vermoedelijk zelfs het oudste dorp van heel Drenthe. De eerste bewoners streken hier al neer ten tijde van de trechterbekercultuur, ergens tussen 4350 en 2750 voor Christus. Tegenwoordig ligt de wijk op loopafstand van het stadcentrum en Wildlands Adventure Zoo.
Taarlo en Tynaarlo
Taarlo behoort tot de best bewaarde esdorpen van Drenthe en is, samen met het nabijgelegen Tynaarlo, een van de oudste dorpen in de provincie. De vroege naam 'Arlo' werd al in het jaar 820 genoteerd in de registers van een Duits klooster. Later verscheen de naam 'Tarlo', waarmee destijds vermoedelijk het hele gebied tussen beide dorpen werd aangeduid. Wie een wandeling in de buurt van Taarlo maakt, passeert misschien wel Hunebed D15. Bij dit prehistorische graf zijn eeuwenoude bekers gevonden van zo'n 4000 jaar oud, die vandaag de dag te bezichtigen zijn in het Drents Museum in Assen.
Stavoren
Stavoren mag zich officieel de oudste stad van Friesland noemen. De plaats verkreeg haar stadsrechten al in het jaar 1060 en sloot zich rond 1385 aan bij het roemruchte Hanzeverbond. Waar Stavoren destijds een bloeiend centrum was voor de handel op de Oostzee, vormen de historische wateren tegenwoordig het domein van watersporters en pleziervaartuigen. Wie vandaag de dag door de straatjes wandelt, ziet continu boten voorbijvaren die de verbinding vormen tussen het IJsselmeer en de Friese meren.
Oldeberkoop
In het jaar 1228 verzamelden Friese krijgers zich in 'Brokope' om zich voor te bereiden op een tocht naar Drenthe. Dit moment markeert de allereerste schriftelijke vermelding van het huidige Oldeberkoop. Toch is de geschiedenis van het dorp nog ouder: de oudste fundamenten van de lokale Bonifatiuskerk stammen vermoedelijk al uit 1125. Het esdorp verrees op de zandruggen tussen de rivieren de Tjonger en de Linde, omgeven door drassige landerijen. Dankzij deze natuurlijke ligging is de omgeving van Oldeberkoop nog altijd een schitterend decor voor een rustgevende wandeling.