Topschaatsster Femke Kok: 'Weg uit Friesland? Denk het niet! Ik voel me hier thuis'

Milaan. Wat een weergaloos avontuur. Femke Kok was er zelf een trekpleister van formaat voor de hordes toeristen en supporters in de stad. Hier daalde het besef in dat haar grote droom – voor goud gaan – was uitgekomen.

‘Mijn ouders waren er drie weken lang bij en ook mijn pake en beppe hebben de 500- en 1000-meterrit gezien. Dat was zo geweldig. Voor het eerst in hun leven zaten ze samen in een vliegtuig, mijn beppe was nog nooit in het buitenland geweest, maar wilde mijn Spelen per se meemaken. Ook al mijn vriendinnen waren bij de momenten die voor mij zo belangrijk waren, dat vond ik zo bijzonder. Ik kon het meteen delen en vieren met de mensen die dichtbij me staan. Ik vind het fijn om dicht bij mijn familie te wonen.’

Weg uit Friesland? ‘Denk het niet! Het is zo fijn hier, alles is er, de bossen, het water. Ik voel me hier thuis.’ Femke heeft een eigen stekje gekocht in Heerenveen, ‘omdat het vlak bij Thialf is’, maar bewust buiten de stad. ‘Ik houd niet zo van die drukte.’

'Ik voel me dankbaar'

De winter staat synoniem met wedstrijdrijden, zomer voor zwoegen. Droogjes: ‘Eigenlijk heb ik alleen in de maand april vrij.’ Femke zit midden in haar trainingsseizoen en is dus gebonden aan een ijzeren ritme van fietsen, krachttraining, skeeleren, sprongtraining, hardlopen. Zes dagen in de week, tweemaal daags.

In haar spaarzame vrije tijd – de zondag is heilig – ontspant Femke bij haar ouders thuis, samen met vriendinnen op een terras of ergens in de bossen bij Beetsterzwaag met hondje Puck. ‘Juist omdat ik al zo veel reis en vaak van huis ben, vind ik het heerlijk om tijdens vakanties gewoon thuis in Friesland te zijn.’

Op het water bijvoorbeeld, haar tweede liefde. ‘Als driejarig meisje stond ik al op dubbele ijzertjes op natuurijs, en uit mijn kindertijd herinner ik me de leuke tochtjes die ik samen met mijn familie maakte over de Friese meren. Super mooi was dat. Mijn ouders hebben een oude reddingsboot van 18 meter lang, daar gingen we vroeger mee op vakantie en ik vind het ook heerlijk om er zelf mee te varen.’

Femke heeft er alweer een eerste trainingskamp opzitten. Mallorca. Geen zoete cocktails onder de Spaanse palmen, maar conditie en kracht opbouwen in de hitte. ‘Dan ga je stuk hoor. Ik worstelde daar op een berg met mijn collega, toen moesten we ook wel lachen: dit is ons werk hè. Je kunt ook een kantoorbaan hebben van negen tot vijf. Wij reizen de hele wereld over; Europa, Azië, Amerika, Canada. Je ziet wel vooral veel ijsbanen en hotels, maar wat hebben wij nou te klagen? Ik voel me echt dankbaar.’

Rolmodel voor jongeren

Femke merkt dat ze met haar prestaties op het ijs ook andere, jonge meiden inspireert. Dat ze een rolmodel kan zijn. ‘Ik vind het zo leuk dat jonge kinderen mij als voorbeeld of idool zien.’ Zelf had ze uiteraard ook haar sporthelden die ze verafgoodde: zoals de Koreaanse tweevoudig Olympisch kampioene Sang-hwa Lee en Ireen Wüst, de meest succesvolle Nederlandse olympiër aller tijden. ‘Als tiener keek ik enorm naar hen op. Ik dacht: die zijn zo goed, dat wil ik ook.’

Veelgehoord over Femke: ze is zo gewoon, eerlijk en oprecht in interviews. ‘Ik wil mezelf zijn,’ klinkt het opnieuw, ‘en jonge mensen graag meegeven hoe belangrijk dat is. Net als het hebben van respect voor anderen. Er wordt soms gezegd: egoïsme hoort bij topsport, maar zo wil ik niet overkomen. Je kunt ook weleens lief zijn tegen een ander, iemand na een race gewoon feliciteren. Dat is óók sportief zijn. Presteren is mooi, maar ik vind het net zo belangrijk om een goed mens te zijn.’

Haar levensverhaal is dat van ambitie en vastberadenheid en daarmee hoopt ze anderen te motiveren. ‘Als je bereid bent om hard en toegewijd te werken kun je successen behalen en je sportieve dromen waarmaken.’ 

Femke blijft een nuchtere Friezin en met beide benen op de grond staan, wars van sterallures. ‘En anders zorgen mijn vriendinnen buiten de schaatssport wel dat ik een beetje normaal blijf doen,’ grijnst ze. ‘Zij snappen wel hoe het voor mij is, ze kennen me al zo lang, maar zitten zelf niet in dat schaatswereldje. Het is ook wel fijn om af en toe uit die bubbel te stappen.’

'Niet normaal, echt kippenvel'

‘Het bekend zijn heeft z’n leuke kanten,’ merkt Femke. ‘Ik heb geen negatieve ervaringen gehad, hooguit een stuk of wat huwelijksaanzoeken van wildvreemde mannen…’ Haar opgetrokken wenkbrauwen spreken boekdelen. Femke zit zeker niet te wachten op anonieme minnaars. Of schaamteloze stalkers. ‘Er kwamen zelfs mensen bij ons thuis aan de deur. Dat gaat me echt veel te ver, dat schendt mijn privacy.’

Nog één keer kijkt ze terug op die hectische maanden. ‘De chaos, de hectiek van het reizen, de vele indrukken, de prestaties, de aandacht. Ik had nog nooit zoiets meegemaakt. Niet normaal, echt kippenvel!’

Het lijkt een eeuwigheid geleden dat ze samen met Jenning de Boo, haar mannelijke evenknie op de sprint, een ereronde in de arrenslee maakte. Een bomvol oranjegekleurd Thialf zong toen We are the champions mee, als slotakkoord van een paar zinderende weken op het ijs. ‘Tja. Wauw,’ vat Femke dat laatste stukje sportleven bondig samen, ‘ik heb echt in een rollercoaster geleefd.’

Meer lezen

Het volledige interview met Femke Kok lezen? Dit interview vind je in de nieuwste zomereditie van Noorderland, nu te koop in winkels in heel Nederland en gemakkelijk online te bestellen via onze webshop.

In deze editie ontdekken we het Noord Nederlands Orkest op Lowlands, proeven de sfeer van de Groningse Vierdaagse en gaan we “terrashoppen” langs het Sneekermeer. Dit – en nog veel meer! – lees je nu in ons nieuwste, extra zomerse nummer.