Het mysterie van 24 juni: waarom je vanaf nu geen asperges meer mag oogsten

De vaste traditie van Sint-Jan

Waar de start van het aspergeseizoen volledig afhankelijk is van het voorjaarsweer en de bodemtemperatuur – soms pieken de eerste witte kopjes in een zacht voorjaar al vroeg boven de grond uit – is de sluitingsdatum elk jaar exact gelijk. Die grens ligt steevast op 24 juni, de traditionele feestdag van Sint-Jan die van oudsher de overgang van de lente naar de zomer markeert.

Deze vaste datum is historisch gezien vooral een praktische afspraak. Vroeger, toen het transport naar de veilingen nog gezamenlijk en centraal geregeld moest worden, zochten boeren naar één duidelijke, herkenbare ijkdatum om de oogst te staken. Omdat de dag van Sint-Jan overal bekendstond als het kantelpunt van het seizoen, hield het gezamenlijke transport vanaf die datum op.

Waarom de plant nu rust verdient

Het is een hardnekkig misverstand dat asperges na deze datum ineens niet meer lekker zijn of stoppen met groeien. De werkelijke reden om te stoppen met steken is puur biologisch: het draait allemaal om de oogst van de komende jaren. Een gezonde aspergeplant kan namelijk wel 10 jaar lang meegaan, maar dan moet er wel zorgvuldig met de plant worden omgegaan.

In de oogstmaanden is er ontzettend veel van de planten gevraagd. Om te herstellen, hebben de wortels de tijd nodig om nieuwe energie en suikers op te slaan. Vanaf eind juni heeft de plant nog zo'n 100 zonnige, warme dagen nodig. In deze periode groeien de resterende stengels uit tot een bossig, groen loof. Dankzij het zonlicht op deze bladeren vindt er fotosynthese plaats, waarmee de suikers in de wortels weer worden aangevuld. Hoe meer energie de plant voor de winter kan opslaan, hoe sterker hij de kou trotseert en hoe guller de oogst in het nieuwe voorjaar zal zijn.

Bekijk ook

Geen zin om lang in de keuken te staan? Deze snelle zomerflammkuchen staat binnen 15 minuten in de oven | Noorderland

Kwaliteit en overbelasting voorkomen

Zouden telers doorgaan met het oogsten van het witte goud, dan raken de aspergeplanten ernstig oververmoeid. Het resultaat? De kwaliteit van de stengels holt achteruit en het jaar erop zal de opbrengst dramatisch tegenvallen. Duurzaam bodembeheer en respect voor de natuurlijke groeicyclus staan hier dus voorop.

Bovendien spelen de weersomstandigheden van het lopende seizoen altijd een grote rol. In natte, koude jaren besluiten veel boeren zelfs al ruim vóór de officiële datum te stoppen. Wanneer de kwaliteit door overvloedige regenval achterblijft en het landwerk voor het personeel te zwaar wordt, krijgt de natuur simpelweg al iets eerder haar welverdiende vakantie.