De herkomst van het fabeltje
Het idee dat rabarber vanaf eind juni niet meer veilig is voor consumptie, is niet zomaar uit de lucht gegrepen. De plant bevat van nature namelijk oxaalzuur, de stof die verantwoordelijk is voor die typische, friszure smaak. Dit zuur bevindt zich voornamelijk in het grote blad, maar is ook in de eetbare stengels te vinden.
Rond het einde van juni begint de rabarberplant zich langzaam voor te bereiden op de winter en het daaropvolgende groeiseizoen. Het oxaalzuur trekt in deze periode vanuit de bladeren via de stelen terug naar de wortels, omdat de plant deze stoffen nodig heeft om volgend voorjaar weer krachtig uit te kunnen lopen. Hierdoor stijgt de concentratie oxaalzuur in de stengels inderdaad een klein beetje.
Hoe schadelijk is oxaalzuur nu echt?
Oxaalzuur heeft de eigenschap dat het zich in je lichaam bindt aan calcium. Wanneer je structureel een veel te hoge dosis oxaalzuur binnenkrijgt, kan je lichaam op den duur minder goed calcium opnemen. In zeer extreme situaties kan dit uiteindelijk leiden tot nierklachten of botontkalking. Echter, dan moet er wel sprake zijn van extreem grote hoeveelheden.
Zelfs na de magische grens van 21 juni is de hoeveelheid oxaalzuur in een normale portie rabarber voor gezonde mensen niet schadelijk. Zolang je niet dagelijks kilo's van de groente wegwerkt, hoef je je nergens zorgen over te maken. Wel is het verstandig om wat voorzichtiger te zijn als je aanleg hebt voor nierstenen, of kampt met reuma of osteoporose. Ook voor jonge kinderen en ouderen geldt de vuistregel: eet het liever niet vaker dan 2 keer per week.
Dus… wel of geen rabarber op het menu?
Dat rabarber na 21 juni ineens giftig zou zijn, is dus absoluut een fabel. Toch zit er, zoals bij de meeste oude wijsheden, wel een logische kern van waarheid in. Het gehalte aan oxaalzuur neemt iets toe, en voor specifieke risicogroepen is het verstandig om daar even bij stil te staan.
Daarnaast is er nóg een goede reden om de plant na eind juni met rust te laten: het is simpelweg beter voor de rabarber zelf. Als je stopt met oogsten, krijgt de plant de tijd om op krachten te komen voor het volgende jaar. Zo ben je ook volgend seizoen weer verzekerd van een gezonde, nieuwe oogst – klaar voor een volgende lading verse rabarbertaart!