Even binnengluren: literaire geschiedenis te koop in Groningen-stad

Literatuurliefhebbers met een goedgevulde portemonnee opgelet: het voormalige woon- en werkpaleis van schrijver Willem Frederik Hermans (1921-1995) staat nu te koop. In het historische, statige pand aan de Spilsluizen, met een fenomenaal uitzicht over de Ossenmarkt, schreef hij klassiekers als Nooit meer slapen en De donkere kamer van Damokles.

Volgens de makelaar koopt de nieuwe eigenaar dan ook ‘een bijzonder hoofdstuk uit de Nederlandse literatuurgeschiedenis’. Het prijskaartje van dit literaire erfgoed? €950.000 k.k.

Een stormachtige haat-liefdeverhouding

Groningen en Hermans waren overigens geen makkelijke match. De schrijver trad in 1958 in dienst bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) als lector fysische geografie. Wat een vruchtbare academische periode had moeten worden, ontaardde in een jarenlange vete. Hermans lag voortdurend overhoop met het universiteitsbestuur en zijn collega's, die hij incompetent vond.

De ruzies escaleerden zelfs zo dat er in de universiteitsraad werd geklaagd dat Hermans zijn tijd meer besteedde aan het schrijven van romans in plaats van wetenschappelijke rapporten.

Kermissen voor de deur

Niet alleen de universiteit, ook de dynamiek van de Groningse binnenstad werkte regelmatig op zijn zenuwen. Hermans ergerde zich groen en geel aan de luide kermissen die pal voor zijn voordeur op de Ossenmarkt werden opgebouwd. Het kabaal hield hem uit zijn slaap en dreef hem tot wanhoop – een frustratie die later doorschemerde in zijn werk.

Maar juist deze frictie bleek een gouden inspiratiebron: de nijd en het isolement dat hij in het noorden voelde, leverden hem uiteindelijk zijn allerbeste literaire werk op. Zijn Groningse jaren – van 1958 tot 1973 – worden door sommige critici gezien als zijn meest productieve en creatieve bloeiperiode.

Wonen in een literair monument

Wie het pand aan de Spilsluizen betreedt, stapt rechtstreeks de geschiedenis in. Het pand ademt nog altijd de sfeer van weleer, met hoge plafonds, grote raampartijen en prachtige lichtinval die Hermans destijds inspireerde tijdens het tikken op zijn typemachine. Het is de plek waar literaire personages tot leven kwamen en waar een van de "Grote Drie" zijn bitterzoete sporen heeft nagelaten.

Meer foto's bekijken? Via deze link ga je naar de Funda-pagina.

Nieuw hoofdstuk

In 1973 hield Hermans het voor gezien in Groningen. Hij nam ontslag en verhuisde naar Parijs, de stad definitief achter zich latend met de legendarische woorden dat er in Groningen 'nooit iets gebeurde'.

Nu, decennia later, krijgt een nieuwe eigenaar de kans om dit bijzondere hoofdstuk uit de Nederlandse cultuurhistorie voort te zetten. Of de kermis anno nu nog steeds zo hard klinkt, mag de koper zelf gaan ervaren...