Hollum
Het Amelandse Hollum is vanwege zijn authentieke uitstraling aangewezen als beschermd dorpsgezicht. De monumentale commandeurswoningen uit de 17de en 18de eeuw herinneren aan een bloeiperiode vol maritieme welvaart. Het dorp werd niet voor niets eerder door de ANWB uitgeroepen tot een van de allermooiste dorpen van Nederland.
In cultuurhistorisch museum Sorgdrager vertelt een gids je alles over de lokale historie, waarna een wandeling naar de iconische, rood-wit gestreepte Amelander vuurtoren je dagje uit compleet maakt.
Nes
Nes vormt voor veel bezoekers de eerste kennismaking met Ameland, aangezien de veerboot hier aanmeert. Het levendige centrum stroomt dagelijks vol met mensen die komen winkelen of neerstrijken bij de diverse restaurants en hotels.
Direct buiten het gezellige dorpshart sta je echter al snel in het bos of op de flanken van de Kaapsduun, een van de hoogste duintoppen van het eiland. Voor wie meer wil leren over de waddennatuur is het nabijgelegen Natuurcentrum een aanrader.
Schiermonnikoog
Het enige dorp op Schiermonnikoog draagt dezelfde naam als het eiland en is het meest noordelijk gelegen dorp van Nederland. De opzet is uniek: om de gure zeewind te breken, zijn de straten in een strak oost-westpatroon aangelegd. Dit zorgt voor een rustig straatbeeld met lange, groene lanen vol karakter.
Tijdens een wandeling door de dorpskern passeer je de imposante onderkaak van een blauwe vinvis, een tastbare herinnering aan de historische walvisvaart. Een bezoek aan de wekelijkse Strúnmarkt (in de zomervakantie) maakt de eilandervaring compleet.
West-Terschelling
Als grootste nederzetting van Terschelling vormt West-Terschelling het levendige hart van het eiland, door de bewoners simpelweg 'West' genoemd. De rijke historie van deze plaats gaat terug tot de 12de eeuw, wat direct zichtbaar is aan de historische gevels en karakteristieke straatjes.
De echte blikvanger van het dorp is de Brandaris, de oudste vuurtoren van ons land waarvan de oorsprong al in de 14de eeuw ligt. Naast cultuur snuiven in museum 't Behouden Huys leent de havenmonding zich uitstekend voor een wandeling, met volop gelegenheid om daarna een terrasje te pakken.
Midsland
Centraal op hetzelfde eiland ligt het gastvrije Midsland. Dit charmante dorp op Terschelling heeft zich door de jaren heen ontwikkeld tot een geliefde pleisterplaats vol hotels, gezellige eetgelegenheden en knusse winkels.
In het zomerseizoen vormen de lokale markten en braderieën een grote trekpleister voor bezoekers. Dankzij de gunstige ligging ten opzichte van de Noordzee wandel je bovendien zo naar het uitgestrekte badstrand van Midsland aan Zee, waar een handvol strandpaviljoens uitnodigt tot een tussenstop met uitzicht op de branding.
Oost-Vlieland
Het idyllische Oost-Vlieland is de enige officiële nederzetting op Vlieland en telt maar liefst 39 rijksmonumenten. De levendige Dorpsstraat vormt de slagader van het dorp, ingericht met tal van speciaalzaken, terrasjes en eetgelegenheden.
Vanaf de aangrenzende Waddendijk kijk je prachtig uit over het Werelderfgoed, terwijl de vuurtoren op het Vuurboetsduin een weids panorama over het eiland biedt. Stap ook zeker even binnen bij museum Tromp's Huys; dit pand uit 1575 is het oudste woonhuis van het eiland en brengt het verleden tot leven.
Oosterend
Hoewel Texel als grootste Waddeneiland over zeven verschillende dorpen beschikt, staat Oosterend bekend als de mooiste. Rondom de monumentale Maartenskerk in het dorpshart ligt een netwerk van schilderachtige, smalle steegjes.
Naast de tweewekelijkse rommelmarkten in de zomermaanden is de Historische Leitjesroute een leuke manier om het dorp te verkennen. Deze wandeling leidt je langs de meest betekenisvolle, historische panden en de routebeschrijving is eenvoudig verkrijgbaar bij de lokale winkeliers.