Wandelen als adel: ontdek de 3 mooiste koninklijke tuinen van Noord-Nederland

Landgoed en Overtuin Oranjewoud bij Heerenveen

In de bosrijke omgeving nabij Heerenveen ligt een landgoed dat pure vorstelijke allure ademt. Prinses Albertine Agnes van Oranje kocht hier in 1676 een flink stuk grond en stichtte er een zomers buitenverblijf dat de naam Oranjewoud kreeg. Haar opvolgers lieten de tuinen met grandioze singels en barokke lanen ontwerpen door de beroemde architect Daniel Marot.

Het oorspronkelijke zomerslot maakte in 1829 plaats voor het huidige, witgepleisterde neoclassicistische landhuis dat er nu nog staat. Hoewel dit huis tegenwoordig particulier bezit is en gebruikt wordt voor zakelijke bijeenkomsten, ligt direct aan de overkant de uitgestrekte Overtuin. Dit gedeelte is toegankelijk voor publiek en ademt de sfeer van de 19de-eeuwse landschapsstijl. Je vindt er monumentale rode beuken die meer dan 25 meter hoog zijn en stammen uit circa 1820, omgeven door kronkelende vijverpartijen en rustieke tuinkoepels. Een prachtige bonus is het nabijgelegen Museum Belvédère, waar je onder andere een historische reconstructie kunt bekijken van hoe de tuinen er rond het jaar 1700 uitzagen.

• Openingstijden: de Overtuin is vrij toegankelijk voor wandelaars; het neoclassicistische landhuis zelf en de directe privétuin zijn beperkt geopend voor publiek.

De Prinsentuin in Leeuwarden

Het hart van de Friese hoofdstad herbergt een groen monument met een diepe koninklijke geschiedenis. In het jaar 1648, toen de Vrede van Münster werd getekend en er een einde kwam aan de Tachtigjarige Oorlog, gaf prins Willem Frederik van Nassau de opdracht om een exclusief lusthof aan te leggen. Ruim anderhalve eeuw lang bleven de poorten van de Prinsentuin in Leeuwarden dicht voor het gewone volk; het was de plek waar de Friese Nassaus in alle privacy tussen de bloembedden konden wandelen.

Vanaf het jaar 1795 veranderde dat langzaam en werd het park voor het eerst vrij toegankelijk. De definitieve openstelling hebben we echter te danken aan Koning Willem I. In 1819 schonk hij de koninklijke tuin officieel aan de bevolking van Leeuwarden. De strakke, Franse lijnen maakten plaats voor de visie van de bekende tuinarchitect Lucas Pieters Roodbaard. Hij toverde het terrein om tot een romantisch Engels landschapspark vol glooiende gazons, slingerpaadjes en verrassende doorkijkjes. Tegenwoordig is het park ook geliefd bij watersporters, die hun boot in de passantenhaven pal onder de eeuwenoude bomen kunnen leggen. Strijk neer bij de historische muziekkoepel, bezoek het Pier Pander Museum of geniet van een drankje in het grand café dat herinnert aan de bekende roman De koperen tuin van Simon Vestdijk.

• Openingstijden: de Prinsentuin is het gehele jaar door vrij en gratis toegankelijk voor het publiek.

De Prinsenhof in Groningen

Vlak achter de Groningse Martinitoren ligt een oase van rust die de drukte van de binnenstad in één klap doet vergeten. Het complex van de Prinsenhof kent een rijke historie: in 1569 deed het dienst als bisschoppelijk paleis, waarna het een ontmoetingsplek werd voor stadhouders en de prinsen van Oranje-Nassau. Hoewel het gebouw na de Franse Revolutie nog decennia fungeerde als militair hospitaal en later de studio’s van RTV Noord huisvestte, is het tegenwoordig getransformeerd tot een luxe hotel.

De omliggende Prinsentuin is een van de zeldzame, strakke renaissancetuinen die ons land rijk is. De tuin werd in de 17de eeuw aangelegd in opdracht van stadhouder Willem Frederik en zijn echtgenote Albertine Agnes. Wie goed naar de symmetrische buxushagen kijkt, ontdekt daarin de gevlochten letters 'W' en 'A', compleet met kronen. Je wandelt er onder de sprookjesachtige, met groen overdekte loofgangen door waar vroeger de hofdames flaneerden. De monumentale Zonnewijzerpoort aan de Turfsingel vormt de entree, waar een wijze Latijnse spreuk uit 1731 je herinnert aan de kostbaarheid van de huidige tijd. In de zomermaanden opent hier de theeschenkerij en vormt het groen het podium voor het bekende literaire festival 'Dichters in de Prinsentuin'.

• Openingstijden: de tuin is overdag gratis toegankelijk voor wandelaars.