De Twijzelermieden is een verborgen natuurparel in Friesland: 'Het verveelt hier nooit'

Een vage opwinding hangt boven de Twijzelermieden. Vogelaars en wandelaars met verrekijkers, grote telescopen en telelenzen drentelen rond vogelkijkhut de Skiertsjilling, als pubers in afwachting van hun idool. Boven hun hoofd zoemt een drone die beelden maakt. In een kleine colonne gaan de bezoekers de lange houten vlonder op, die hen over het water naar de compacte kijkhut voert. Tussen het hoge riet verschuilen zich de vele watervogels die de Mieden rijk zijn.

Het is een doordeweekse dag. De zon laat zich zo nu en dan zien en de wind is wat fris, maar over de aanloop heeft dit natuur- en weidevogelgebied in Friesland, vlak bij het dorp Twijzel, vandaag niets te klagen. Dit fraaie landschap bestaat uit natte weides, rietvelden, plas-draszones en moerasbosjes, omgeven door het grootste coulisselandschap van West-Europa: een mozaïek van houtwallen en singels dat zich uitstrekt tot aan de horizon. Daar rijst in de verte de middeleeuwse kerktoren van de Mariakerk in Buitenpost op. Al eeuwenlang waakt hij over het land. 

Iets dichterbij valt ook een ander hoog bouwwerk op: de bakstenen fabriekstoren van Twijzel, onderdeel van de voormalige coöperatieve zuivelfabriek De Eendracht, waar vanaf de vroege 20ste eeuw boter en zuivel werden verwerkt. Nu is hij slechts nog een overblijfsel van een industrieel verleden.

Vogelparadijs in stilte

Tussen deze menselijke sporen wisselen water, riet en weide elkaar af. Je stapt een landschap in waar vogels de toon zetten en de mens slechts een bescheiden rol speelt. Het ritme van de dag wordt bepaald door geroep, vleugelslagen en riet dat zachtjes in de wind beweegt.

Het natuurgebied is dan ook een geliefd toevluchtsoord voor tientallen weidevogels. In de vroege ochtend zijn grutto’s, watersnippen en kieviten al luid hoorbaar, terwijl het kwelwater de graslanden glanzend en nat houdt. Een kakofonie van geluiden valt de bezoeker ten deel: het roepende, haast klagende gakken van ganzen hoog in de lucht, het scherpe, krijsende roepje van een grutto, het zachte tikken van een watersnip die door het veld hopt. Langs stillere paden, tussen riet en water, klinkt het gedempte, mysterieuze geluid van de roerdomp, als een misthoorn in de verte.

Jaarlijks worden hier zo’n 240 vogelsoorten waargenomen, variërend van weidevogels tot water- en moerasvogels of een kolonie zilverreigers. Met een beetje geluk zie je een ijsvogel, een rietzanger, een kleine karekiet of – top of the bill – het zeldzame porseleinhoen. Tussen al dat moois stelen ook ooievaarskoppels en zwanenechtparen hier de show. Er zijn vogelkijkhutten en een lage uitkijktoren tussen de rietvelden, waar je al die soorten in alle rust kunt observeren.

Sporen van mensen

Mondjesmaat getuigt de mens van zijn aanwezigheid: een verfrommelde, vaalwitte zomerbroek, vastgeklampt in het riet; schunnige of bozige teksten aan de binnenkant van de vogelkijkhutten, een geruite boerenzakdoek in de hoek. Een attente vogelaar liet er zelfs een verweerd zwart boekje achter: Vogeldeterminatie - handboek voor het identificeren van vogels. Af en toe doorkruist een sliert schoolkinderen het gebied op de fiets, al pratend en lachend, zonder zich te realiseren hoe bijzonder dit landschap, niet ver van hun geboortegrond, eigenlijk is.

Al denkt Gerda Tolsma uit Leeuwarden daar anders over. Zij is vanmorgen vroeg vanuit de Friese hoofdstad hiernaartoe gereden om de stilte op te zoeken. ‘Je kunt hier uren wandelen. Ik kom er graag om mijn hoofd leeg te maken, te genieten van de natuur en de vogels. Het verveelt nooit. Daar neem ik echt speciaal vrij voor. En ik ben eigenlijk wel blij dat nog niet heel Nederland van het bestaan weet. Dan blijft het lekker rustig.’ Die wens van rust wordt in de praktijk nog altijd vervuld: ondanks de toestroom van liefhebbers blijven de Twijzelermieden voor veel mensen onbekend terrein. 

Verder lezen

Het volledige verhaal over de Twijzelermieden lezen? Dit verhaal verscheen in de nieuwe Eropuit-editie van Noorderland, nu te koop in de winkels en online te bestellen via onze webshop. In deze editie volgen we ook het Drenthepad, gaan we "natuurjournalen" en verkennen we het wierdelandschap van Groningen. Dit – en nog veel meer – lees je nu in ons nieuwste nummer.