'Het is voorbij. Je tijd op het eiland zit erop. Thuis leek er even zo ver weg. Net als werk, deadlines, rekeningen, stress, school, de was. Het leven was er meer dan goed. Maar nu wacht de terugreis. Je bent opnieuw aan boord gestapt en er is voorlopig geen weg meer terug.'
Voor de gemiddelde toerist is een Waddeneiland een tijdelijk toevluchtsoord, een idyllische plek om vakantie te vieren. Thuis lijkt er even heel ver weg te zijn en het leven voelt er onbezorgd. De terugreis markeert voor de bezoeker vaak de harde grens tussen vakantie en de realiteit. Maar voor de eilanders ligt dit perspectief precies andersom: voor hen is het eilandleven de realiteit, het échte leven, en is de vaste wal juist de uitzondering.
In haar nieuwe boek Als de laatste boot vertrokken is neemt Afke Boven de lezer mee op een persoonlijke reis langs de Nederlandse Wadden. Ze start bij de zuidelijkste punt van Texel en reist helemaal door naar Schiermonnikoog. Aan de hand van haar eigen ervaringen en die van haar mede-eilanders schetst ze een even rauw als hartverwarmend portret.
Intiem kijkje achter de schermen
Het eilandleven wordt vaak geromantiseerd. De rust, de natuur en de schijnbare eenvoud trekken jaarlijks miljoenen bezoekers. Boven laat in haar boek echter zien dat de waddengemeenschap zoveel meer dimensies kent: het is een samenleving waarin men op elkaar is aangewezen. Ze spreekt uiteenlopende personages die de ziel van de eilanden vormen: van de eenzame strandjutter tot de enthousiaste campingeigenaar, en van de burgemeester tot de lokale politieagent.
Afke Boven laat zien hoe er op de Wadden wordt geleefd, gelachen, gewerkt, gerouwd, getrouwd, geruzied en gefeest.
Bijzonder treffend is de dynamiek van de hechte eilander gemeenschap, die in het boek pijnlijk én mooi naar voren komt. Denk aan de agent die de ondankbare taak heeft om zijn eigen buurman op de bon te slingeren. Het illustreert de weerbarstigheid van een wereld waarin anonimiteit niet bestaat. Boven laat zien hoe er op de Wadden wordt geleefd, gelachen, gewerkt, gerouwd, getrouwd, geruzied en gefeest.
'Veilig, vrij, vriendelijk, robuust, weerbarstig en woest: leven op een Waddeneiland betekent leren omgaan met sociale uitdagingen, wat de ene keer hilarische taferelen oplevert en de andere keer net zo goed schrijnende situatie met zich mee brengt,' vertelt Afke. 'Want niets blijft geheim. Ik krijg vaak de vraag: "Maar op een eiland heb je toch niets?". Dat klopt niet. Je hebt er niet niets. Je hebt er alles.'
Over Afke Boven
Dat Afke Boven (1980) dit boek juist nu heeft geschreven, is geen toeval; het is het resultaat van een diepgewortelde liefde voor de eilanden. Boven groeide zelf op op Ameland en kent het echte eilandleven van binnenuit. Voor haar studie Journalistiek trok ze naar de vaste wal, waarna ze jarenlang een bekend gezicht en vertrouwde stem was bij Omrop Fryslân. Sinds 2022 is ze een van de vaste gezichten van het NOS Journaal.
Als de laatste boot vertrokken is is nu te koop voor €21,99.