Blauwe of roze hortensia? Dit is waarom de kleur onder de grond beslist wordt

Zuurtegraad, ijzer en aluminium

De bloemkleur van bepaalde hortensia’s beweegt actief mee met de zuurtegraad (pH-waarde) en het ijzergehalte van de grond. Als je de kleur van je hortensia's wilt veranderen, is dit een proces van de lange adem; een zichtbare verschuiving vraagt drie tot achttien maanden en toont zich pas bij de nieuwe bloemknoppen. De schaal van de zuurtegraad bepaalt hoe de pigmenten in de bloem reageren:

• pH-waarde onder 4,5: de grond is sterk zuur en de bloemen kleuren blauw.
• pH-waarde tussen 4,5 en 5,5: de grond zit in een tussenzone, waardoor de plant zijn natuurlijke 'voorkeurskleur' (vaak paars of mauve) behoudt.
• pH-waarde boven 5,5: de grond is kalkrijk en de bloemen verschuiven richting rood en roze.

Voor de blauwe kleur is een lage pH-waarde alleen echter niet voldoende; de bodem moet ook ijzerrijk zijn en voldoende aluminium bevatten. In een zure bodem lost aluminium vanzelf op zodat de wortels het kunnen opnemen om het blauwe pigment te activeren. Is de grond niet zuur genoeg, dan slaat dit mineraal vast en blijft de bloem roze. Daarbij is het goed om te weten dat de intensiteit gelijk blijft: van een lichtroze hortensia maak je nooit een donkerblauw exemplaar, dat wordt hooguit lichtblauw.

Niet elke soort kleurt mee

Dit biologische kleurenspel werkt uitsluitend bij specifieke soorten, zoals de klassieke boerenhortensia (Hydrangea macrophylla) en de schermhortensia (Hydrangea serrata). Witte varianten, zoals de bekende sneeuwbalhortensia of 'Annabelle', hebben geen kleurpigment en blijven altijd wit.

Meer controle in een pot

Het sturen van de bloemkleur is in een plantenbak of bloempot een stuk eenvoudiger te realiseren dan in de volle grond. In een pot is de voedingsbodem duidelijk afgebakend, waardoor de invloed van de omliggende tuinbodem wegvalt. De grond reageert daardoor veel sneller op een behandeling, terwijl de volle grond in de border altijd de neiging heeft om terug te keren naar de oorspronkelijke samenstelling. Bovendien is de watergift in een pot beter te sturen; kalkrijk kraanwater maakt de grond langzaam neutraal, terwijl kalkarm regenwater de bodem juist zuur houdt.

Bekijk ook

De hortensia is een blijvertje, maar ken je deze geurige voorjaarskoning al? | Noorderland

Meten en gericht bijsturen

Om de bodem succesvol te beïnvloeden, is het belangrijk om schommelingen te voorkomen en stapsgewijs te werken met de juiste middelen:

• De grond meten: gebruik een pH-meter om de exacte zuurtegraad van de huidige grond te bepalen, zodat je weet welke stoffen er nodig zijn.
• Van blauw naar roze: voeg kalk toe aan de aarde om de grond minder zuur te maken. De pH-waarde stijgt hierdoor boven de 5,5, waardoor de bloemen langzaam via paars naar roze verkleuren.
• Van roze naar blauw: verlaag de pH-waarde met tuinturf en voeg extra aluminiumsulfaat toe aan de bodem. Dit kan met speciale hortensiablauwmaker of aluin om het diepblauwe pigment in de knoppen te activeren.

Valkuilen en najaarsplezier

De meest gemaakte fout is ongeduld. Omdat het verkleuren maanden duurt, leidt een gebrek aan direct resultaat in de zomer vaak tot overdosering. Het toevoegen van te grote hoeveelheden kalk of blauwmaker in één keer verstoort het wortelgestel en schaadt de plant. De bodem vraagt bovendien om een doorlopende opvolging; zodra de jaarlijkse gift stopt, keert de hortensia op den duur altijd weer terug naar zijn oorspronkelijke kleur.