Zon, terrassen en bootjes kijken: 5x leuke Friese dorpen voor een zomers dagje uit

1. Grou

De naam klinkt misschien wat grauw, maar we verzekeren je dat Grou een prachtig dorp is. Vroeger werd het ook wel "het Venetië van het Noorden" genoemd. En dat is niet zo gek, want het water liep toen op verschillende plaatsen tot in de smalste straten van het centrum door. Inmiddels zijn de meeste van deze binnenwateren gedempt, maar het dorp is nog altijd omringd door water. Het ligt namelijk direct aan het Prinses Margrietkanaal en het Pikmeer.

Wandel je door de dorpskern, dan struikel je bijna over de geschiedenis; je vindt hier meer dan 40 monumenten. Het historische stadshart is compact en biedt volop ruimte aan lokale winkels. Ben je toe aan een pauze? Zoek dan een plekje op een van de terrassen die uitkijken op de rustig passerende boten. Het is de ideale locatie om even lekker te gaan zitten, of om zelf op de boot te stappen voor een mooie tocht over de Friese meren.

2. Lemmer

Lemmer is van oudsher een echt visserij- en handelsdorp. De ligging aan de voormalige Zuiderzee heeft gezorgd voor een sterke maritieme geschiedenis, en dat merk je aan alles. De historische bebouwing en de grotere waterwegen die dwars door het centrum lopen, geven het dorp direct een open en gastvrij karakter. Stel je eens voor: een zonnige middag aan de Sylroede, de centrale waterweg die het dorp doorkruist. Je pakt een terrasje aan de kade en kunt hier urenlang bootjes kijken die voorbijvaren.

Wil je echt iets unieks zien? Net buiten het dorp staat het Ir. D.F. Woudagemaal. Dit is het grootste nog functionerende stoomgemaal ter wereld en staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Wanneer het gemaal bij hoogwater echt onder stoom wordt gezet, is dat een indrukwekkende ervaring die je een keer meegemaakt moet hebben.

3. Joure

In Joure kun je volop cultuur snuiven. De geschiedenis van dit dorp is nauw verbonden met de vroege industrie, ambacht en klokkenmakerij. Als je door de centrale winkelstraat – de Midstraat – loopt, zie je hoe speciaalzaken en restaurants elkaar afwisselen. Dat zorgt meteen voor een heel gezellige sfeer.

Wat dacht je van een stap terug in de tijd? Aan de Midstraat vind je De Witte Os, het oudste winkeltje van Douwe Egberts. Zodra je de drempel overstapt, ervaar je de sfeer van vroeger; de koffiebonen en losse thee worden hier nog altijd ouderwets voor je gewogen. Direct daarnaast ligt Museum Joure. In dit complex van oude fabrieksgebouwen, waaronder een kopergieterij en een klokkenmakerij, kijk je niet alleen naar hoe de dingen vroeger handmatig gemaakt werden, maar mag je vaak ook zelf de handen uit de mouwen steken. Daarnaast herbergt Joure een Puzzelmuseum en twee historische molens.

4. Balk

Het dorpje Balk vormt het perfecte plaatje. Denk aan idyllische huizen aan het water, kleine monumentale bruggen en kerktorens die net boven de daken uitsteken. Het dorp is ooit ontstaan rond de boterhandel, die vanaf de 15de eeuw flink floreerde. Vanwege al die goed bewaarde historische architectuur is Balk tegenwoordig een officieel beschermd dorpsgezicht.

Het leukste deel? Dwars door de kern stroomt de rivier de Luts, die de meesten wel zullen kennen als onderdeel van de route van de Elfstedentocht. Terwijl je langs het water wandelt, passeer je oude huizen met prachtige klok- en trapgevels en het voormalige raadhuis. Het centrum nodigt uit tot een rustige slentertocht langs de etalages en de waterkant. En mocht het kriebelen om zelf het water op te gaan: vanaf de kade vaar je zo het nabijgelegen Slotermeer op.

5. Kollum

Kollum is met recht een verborgen parel te noemen. Het heeft een beschermd dorpsgezicht dat direct indruk maakt door de oude klinkerstraten, eeuwenoude huisjes en smalle waterwegen. In het verleden was Kollum een actieve, drukke handelsplaats met een eigen haven en kalkovens, maar tegenwoordig vind je er vooral rust en een fijne sfeer.

De straatjes lenen zich dan ook uitstekend voor een ontspannen wandeling. Achter elke bocht schuilen wel een paar mooie doorkijkjes en monumentale panden. Ben je benieuwd naar de verhalen achter al die oude muren? In het Kollumer Museum ontdek je alles over de bedrijvige geschiedenis van het dorp. Hoewel het winkelaanbod bescheiden is, valt er genoeg te ontdekken in de lokale hoekjes. Sluit je bezoek daarna gezellig af met een hapje of een drankje in een van de restaurants die het dorp rijk is.