Natuur

Een jong vogeltje gevonden? Dit is wat je moet doen (en dit juist niet!)

De zon schijnt, de bomen staan vol in het blad en overal klinkt het vrolijke gekwetter van jonge vogels. Juni is dé maand waarin talloze nestjes uitvliegen. Tijdens een wandeling kan de kans dan ook bestaan dat je er eentje tegenkomt: een klein, ogenschijnlijk hulpeloos vogeltje op de grond. Wat moet je dan eigenlijk doen? Of nog beter gezegd: moet je überhaupt iets doen?

Karlijn Noordhof
2 minuten
Vogels
Jonge vogel

Hier is een handige gids voor wat je wel (en absoluut niet) moet doen als je deze maand een jong vogeltje vindt.

Stap 1: bepaal de leeftijd (dons of veren?)

Voordat je ook maar iets doet, is het belangrijk om te kijken hoe het vogeltje eruitziet. We verdelen jonge vogels grofweg in twee categorieën:

  1. De nestblijver (kaal of donsveren): dit vogeltje is waarschijnlijk (te vroeg) uit het nest gevallen. Het heeft nog geen echte veren, hooguit wat plukjes dons, en de oogjes zijn soms nog dicht. Het kan nog niet staan of lopen. Dit kleintje overleeft het niet alleen op de grond. Als je het nest kunt zien en er veilig bij kunt, zet het vogeltje dan direct terug.
  2. De takkeling (heeft al veren): dit vogeltje zit al goed in de veren, maar heeft vaak nog een korte staart en een wat "wollig" uiterlijk. Het hupst rond op de grond en fladdert misschien een beetje. Dit is normaal: het vogeltje leert vliegen en verkent de wereld. De ouders zijn bijna altijd in de buurt om het te voeren en te beschermen. Wat moet je doen als je zo'n soort vogeltje vindt? Niets! Laat het met rust.

Fabeltje ontkracht: vogels hebben een slecht reukvermogen. De ouders zullen het jong waarschijnlijk niet verstoten omdat er een mensengeur aan zit. Je kunt een nestblijver dus gewoon voorzichtig oppakken.

Jonge vogel
Een jonge merel. Foto: Adobe Stock

De snelgids: wel of niet helpen?

Twijfel je nog steeds? Gebruik dan dit overzicht om te bepalen welke actie nodig is:

SituatieActie
Het vogeltje is gewond (bloed, hangende vleugel)Bellen: neem contact op met de lokale dierenambulance of een vogelopvang
Er loopt een kat in de buurtVerplaatsen: zet het vogeltje op een veilige, hogere tak in de directe omgeving
Het vogeltje zit midden op een (fiets)pad of terrasVerplaatsen: zet het een paar meter verderop in de bosjes of het gras. De ouders vinden het terug op het gehoor
Het vogeltje is levendig, heeft veren en zit veilig in het struikgewasNiks doen: loop door en laat de natuur haar werk doen

Wat je absoluut niet moet doen

Hoewel het goed bedoeld is, maken mensen vaak onbewust fouten die slecht kunnen zijn voor zo’n klein beestje:

  • Geef nooit water of melk: jonge vogels verslikken zich snel, waardoor het vocht in de longen terechtkomt met de dood tot gevolg. Melk kunnen ze daarnaast helemaal niet verteren.
  • Ga niet zelf voeren: brood, gehakt of dierenvoer is vaak slecht voor de gevoelige maagjes van specifieke vogelsoorten.
  • Neem het niet mee naar huis: het is verboden om wilde vogels thuis te houden en/of zelf te verzorgen.

Wie en wanneer bel je?

Lijkt het vogeltje echt in nood, is het gewond of zijn de ouders na urenlang onopvallend observeren (blijf wel op flinke afstand) nergens te bekennen? Dan kun je een professional inschakelen, bijvoorbeeld iemand van een vogelopvangcentrum of de lokale dierenambulance.