Noorderland zoekt uit: waarom ruikt het buiten zo lekker als het net geregend heeft?

De term petrichor werd in 1964 geïntroduceerd door de twee Australische onderzoekers Isabel Joy Bear en Richard G. Thomas. Het woord is een samenstelling van het Griekse petra (steen) en ichor (de vloeistof die volgens de Griekse mythologie door de aderen van de goden stroomde). Hoewel de naam goddelijk klinkt, is de oorsprong verrassend aards: de geur ontstaat door een combinatie van stoffen uit planten en de bodem en micro-organismen.

Combinatie van stoffen

In droge periodes hopen bepaalde oliën zich op in de bodem en poreuze materialen zoals klei, zand en gesteente. Bepaalde planten scheiden deze oliën uiteindelijk uit om te voorkomen dat zaden te vroeg ontkiemen door de droogte.

Tegelijkertijd produceren micro-organismen in de grond een organische verbinding genaamd geosmin. Wanneer deze organismen door droogte sporen moeten aanmaken om te kunnen overleven, komt er geosmin vrij in de bodem. Deze verbinding is verantwoordelijk voor een groot deel van de karakteristieke, aardse geur die vrijkomt na regen.

Bekijk ook

Ga met ons mee op verkenning: onze Eropuitspecial is nu te koop! | Noorderland

Hoe de geur in de lucht terechtkomt

Zolang het droog blijft, blijven veel van deze stoffen in de bodem. Maar zodra de eerste regendruppels vallen, gebeurt er echter iets bijzonders op microscopisch niveau.

Wanneer een regendruppel op een poreuze ondergrond, zoals droge aarde, terechtkomt, worden er kleine luchtbelletjes ingesloten. Deze stijgen door de regendruppel snel omhoog en barsten open. Daarbij ontstaan piepkleine neveldeeltjes die geosmin en andere geurstoffen uit de bodem mee de lucht in nemen. De wind verspreidt deze stoffen vervolgens, waardoor wij de typische "regengeur" ervaren.

Wist je dat? Mensen zijn uitzonderlijk gevoelig voor geosmin. Ons reukvermogen kan deze stof al waarnemen in extreem lage concentraties. Daardoor kunnen we de karakteristieke aardse geur van regen soms al ruiken voordat een bui volledig is losgebarsten.

Waarom vinden we de geur zo lekker?

Hoe de geur ontstaat, weten we inmiddels. Maar waarom veel mensen de regengeur als prettig ervaren, is minder duidelijk.

Sommige wetenschappers suggereren dat de aantrekkingskracht mogelijk een evolutionaire oorsprong heeft. Voor onze voorouders kon regen een teken zijn van vers drinkwater, een vruchtbaardere omgeving en betere leefomstandigheden. Er is echter (nog) geen wetenschappelijk bewijs gevonden dat onze waardering voor petrichor daadwerkelijk genetisch is vastgelegd.

Ook persoonlijke ervaringen, herinneringen en culturele factoren spelen waarschijnlijk een rol. Geuren zijn immers vaak verbonden met emoties en herinneringen.

Dus de volgende keer dat je na een regenbui diep inademt, ruik je meer dan alleen natte aarde. Je ervaart een samenspel van natuurlijke processen waarin planten, micro-organismen, de bodem en regendruppels samen voor die typische "regengeur" zorgen.