Alle zintuigen op scherp: de kunst van het natuurjournalen

Wie er oog en oor voor heeft kan zich blijvend verwonderen over de schoonheid van de natuur. Er valt zoveel te ontdekken en beleven als je er maar de tijd voor neemt. Mirja Brandorff herinnert zich nog haast het exacte moment uit haar kindertijd dat die levenslange liefde wakker werd gekust. ‘Ik zal een jaar of vier geweest zijn en stond naar de heg in onze tuin te luisteren, want daar kwamen vogelgeluidjes uit. Het moest wel een nestje zijn, maar ik was te klein en kon niks zien. Toen tilde mijn vader me op en kon ik er van bovenaf in kijken: nou ja, daar zat een merel met jonkies in het groen. Dat was zo’n geweldig moment.’

Vanuit dat enthousiasme neemt Mirja ook haar cursisten mee op sleeptouw. Mensen in contact brengen met de natuur in hun eigen omgeving én met hun eigen creativiteit – die vaak verrassend groot is –, dat is voor haar de essentie. 

Altijd buiten

Momentopnames als het vogelnestje in de heg lopen als rode draad door haar leven. Mirja plukt ze moeiteloos uit haar geheugen, als snapshots van een warme jeugd die in het Overijsselse Vechtdal werd doorgebracht. Daar waar ze als achtjarige al op struintocht trok met een schetsboek onder de arm.

Altijd was ze wel “ergens” buiten te vinden; zorgeloos zwervend en tekenend, betoverd door de sensatie van de natuur. Golvend water en wuivende akkers, jagende wolken, vogels die in hun vlucht voorbijtrekken.

‘Ik heb goed leren kijken naar vogels, planten en vlinders,’ vertelt Mirja, ‘en daardoor ook veel kennis opgedaan van het landschap, het weer, en wat je wel en niet kunt plukken. Ik noteerde alles wat ik zag en als ik thuiskwam vergeleek ik mijn aantekeningen met informatie uit natuurgidsen. Op die manier ben ik ook een fanatiek vogelaar geworden.’ 

Natuur als lotsbestemming

De natuur bleek haar lotsbestemming, al kwam die dan ook met een omweg op haar pad. ‘Mijn droom was om bioloog te worden, maar mijn dyscalculie bleek helaas een te grote handicap.’

Na een hbo-studie in de zorg ging Mirja aan de slag als wijkverpleegkundige en merkte dat haar observatietalent buiten ook binnen vier muren goed van pas kwam. ‘En het stukje anatomie uit mijn studie hielp me weer verder in het tekenproces.’

Zo versterkten werk en hobby elkaar. Vrije uren werden in het veld of bos doorgebracht. Ook in de regen of bij stevige wind. ‘Ik heb een belangrijke les van mijn moeder geleerd,’ zegt Mirja. ‘Welk weer het ook is, ga naar buiten! Daarna voel je je altijd beter.’

Een mozaïek van seizoenen

Een tomeloze liefde voor de natuur. Mirja kreeg het van huis uit mee. ‘Mijn moeder kwam van een boerderij, ze was een echt buitenmens en voelde zich binnen snel opgesloten. Met mijn vader ging ik graag mee op de fiets, onderweg leerde hij me kijken naar de natuur en vertelde van alles over het gebied en de historie.’

Aan de keukentafel in Rottevalle – de illustrator streek in 2013 in Friesland neer – spreidt ze haar schetsen uit tot zich een bont mozaïek van de seizoenen ontvouwt, gelardeerd met notities.

Verder lezen

Het volledige verhaal over Mirja en het natuurjournalen lezen? Dit verhaal verscheen in de nieuwe Eropuit-editie van Noorderland, nu te koop in de winkels en online te bestellen via onze webshop. In deze editie volgen we ook het Drenthepad, testen we een nieuwe wandeling in Friesland en verkennen we een relatief onbekend natuurgebied in Noord-Nederland. Dit – en nog veel meer – lees je nu in ons nieuwste nummer.