Zelf groenten kweken of naar de supermarkt? Dit is wat echt gezonder is

De voorsprong van de verse oogst

Het allergrootste gezondheidsvoordeel van zelf groenten kweken zit hem in het behoud van vitaminen. Zodra een groente wordt geoogst, begint er namelijk direct een race tegen de klok waarbij vitamines razendsnel verloren gaan. Tegen de tijd dat een krop sla via de veiling, het distributiecentrum en het supermarktschap op je bord belandt, is er van de oorspronkelijke vitamine C vaak weinig meer over. Supermarkten lossen dit deels op door gesneden sla in een beschermde atmosfeer met minder zuurstof te verpakken, maar het haalt het natuurlijk niet bij een krop die je een uurtje voor de maaltijd uit de grond trekt.

Daarnaast heb je in je eigen achtertuin of moestuin de regie in eigen hand als het gaat om bestrijdingsmiddelen. In de grootschalige landbouw worden gewassen regelmatig bespoten om insecten en schimmels tegen te gaan, waardoor er soms kleine sporen van gifstoffen op je groenten kunnen achterblijven. In je eigen tuin bepaal je helemaal zelf of je chemische middelen gebruikt.

Het gevaar van de berm en de spoorlijn

Toch is eigen kweek niet per definitie gezonder. Wetenschappers waarschuwen dat groenten die op de verkeerde plek groeien, juist schadelijke stoffen kunnen bevatten. Gewassen die vlak naast een drukke autoweg staan, kunnen zware metalen zoals lood, cadmium en nikkel bevatten. Deze metalen zijn afkomstig van het rondwaaiende slijpsel van autobanden en remschijven, wat op de lange termijn schadelijk kan zijn voor de gezondheid.

Gelukkig hoef je de moestuin niet meteen om te spitten tot een bloemenperk, want het risico is heel lokaal. Omdat metaaldeeltjes relatief zwaar zijn, waaien ze niet ver. Zolang je moestuin op meer dan 50 meter van een drukke weg ligt, neemt de vervuiling al drastisch af. Heb je een achtertuin waarbij het huis de weg blokkeert, of staat er een flinke haag tussen? Dan houdt die het meeste straatstof effectief tegen. Wel blijft het oppassen geblazen langs de eerste meters van een spoorlijn, waar door de wrijving tussen treinen en rails vaak extra koper en zink in de bodem belandt.

Slim kweken op twijfelachtige grond

Woon je in de stad, nabij een oude industriële locatie of vertrouw je de geschiedenis van je tuingrond simpelweg niet helemaal? Dan kun je met een paar slimme keuzes alsnog veilig oogsten:

• Kies de juiste gewassen: Niet elke plant neemt metalen op dezelfde manier op. Vruchtgewassen zoals pompoenen, bonen, komkommers en fruitbomen filteren de stoffen heel effectief en zijn nagenoeg altijd veilig. Bladgroenten zoals andijvie, spinazie en sla zijn daarentegen echte 'verzamelaars' van zware metalen en kun je bij twijfel beter vermijden.
• Let op de zuurgraad: Hoe zuurder de grond, hoe gemakkelijker een plant schadelijke stoffen zoals cadmium opneemt. Door de bodem te bekalken en neutraal te houden, rem je deze opname aanzienlijk.
• Gebruik kweekbakken: Bij ernstig vervuilde grond zijn verhoogde kweekbakken met schone, ingekochte potgrond dé perfecte en veilige oplossing.

Bekijk ook

Deze 8 bijzondere wilde planten groeien gewoon in Groningen | Noorderland

Het eindoordeel

Onder de streep is groente eten – ongeacht waar het vandaan komt – gezond. Er is dan ook niets mis mee om je mandje wekelijks vol te laden bij de groenteboer of de supermarkt. Wie echter de ruimte én een schone lap grond heeft, profiteert bij eigen kweek van maximale versheid, minder plastic verpakkingsmateriaal en de controle over een gifvrije teelt.

Maar misschien ligt de grootste winst van een eigen moestuin wel helemaal niet op je bord. Een middag onbezorgd met je handen in de aarde wroeten, de frisse buitenlucht inademen en je verstand op nul zetten doet wonderen voor je gemoedsrust. De gezonde dosis lichaamsbeweging en de pure ontspanning die je krijgt van het buiten zijn, zijn voor je algehele welzijn minstens zo waardevol als die zelfgekweekte krop sla.