Natuurlijke airco: met deze planten in de tuin houd je de gevel en woonkamer koel

Hoe dat werkt? Planten nemen water op via hun wortels en laten dit via piepkleine openingen in hun bladeren weer verdampen. Dat proces kost energie, waardoor warmte aan de omgeving wordt onttrokken en de lucht rondom bomen en struiken iets afkoelt. Daardoor voelt een groene tuin op warme dagen vaak iets aangenamer aan dan een zonnig terras vol siertegels.

Zorg voor meer schaduw met bomen

De meest effectieve manier om de zon van je gevel en ramen te houden, is het planten van een boom. Kies bij voorkeur een bladverliezende boom aan de zuid- of westzijde van je huis. In de zomer blokkeren de dichte bladeren het felle zonlicht, terwijl de boom in de winter zijn blad verliest en de zonnestralen juist doorlaat om je huis op te warmen.

• Bolbomen (zoals de bolesdoorn of bolplataan): ideaal voor compacte (stads)tuinen. Het kleine, dichte bladerdek werkt als een "parasol" voor het woonkamerraam.
• Krentenboompje (Amelanchier lamarckii): een mooie inheemse keuze die niet te groot wordt. Hij geeft gefilterd licht, bloeit prachtig in het voorjaar en biedt koelte in de zomer.

Creëer een isolerende muur: klimplanten tegen de gevel

Stenen muren absorberen de hele dag door hitte en stralen die uit naar binnen. Door de buitenmuur met klimplanten te bekleden, voorkom je dat de zon de stenen direct raakt. De bladeren vangen zo de hitte op en koelen de muur. Een gevel die bedekt is met klimplanten kan op een warme dag tot wel 5 à 10 graden koeler zijn. Plant bijvoorbeeld:

• Wilde wingerd (Parthenocissus): een snelle groeier die met zijn "zuignapjes" zelfstandig muren beklimt zonder de voegen te beschadigen, mits het voegwerk in goede staat is. In de zomer is hij frisgroen en koel; in de herfst trakteert hij je op een mooie rode gloed.
• Hop (Humulus lupulus) of bosrank (Clematis): goede opties als je liever een klimplant hebt die via een rek of spandraden omhoog klimt.

Koel de bodem met bodembedekkers

Een bestrate tuin werkt als een soort radiator. De tegels houden de warmte vast, waardoor er lokaal veel hitte ontstaat. Vervang daarom de stenen in je tuin door levende bodembedekkers, zoals:

• Kruiptijm of vrouwenmantel: deze planten vormen een dicht, groen tapijt dat de bodem afschermt van directe zonnestralen. Hierdoor blijft de grond – en dus de lucht direct daarboven – koeler dan een betegeld terras. Daarnaast kan regenwater sneller en gemakkelijker de grond in, wat weer goed is tegen wateroverlast.

Tips voor het beste effect

1. Zorg voor voldoende water: een plant kan alleen goed koelen als hij zelf genoeg te drinken heeft. Geef in droge periodes vroeg in de ochtend of laat in de avond water, zodat het vocht niet meteen verdampt.
2. Laagjes aanbrengen: combineer bomen, struiken en lage bodembedekkers met elkaar. Hoe meer bladoppervlak je in de tuin hebt, hoe groter het verdampings- en verkoelingseffect.