Dit Friese dorp wordt ook wel het "Wassenaar van het noorden" genoemd

Een dorp met allure

De vergelijking met het chique Wassenaar komt niet helemaal uit de lucht vallen. Waar Wassenaar de uitvalsbasis was voor de Haagse elite, vormde Beetsterzwaag eeuwenlang het domein van de Friese adel.

In de 18de en 19de eeuw lieten invloedrijke families hier imposante buitenplaatsen bouwen. Hun fortuin, grotendeels vergaard in de veenontginning, investeerden zij in prachtige huizen en parkachtige tuinen. Dit heeft geleid tot een dorpsbeeld dat uniek is voor Noord-Nederland: op dit relatief kleine oppervlak vind je bijna vijftig rijksmonumenten.

Imposant herenhuis en tropische bloemen

Een van de meest sprekende voorbeelden van deze weelde is het Lycklamahuis aan de Hoofdstraat. Dit grote herenhuis werd in 1824 gebouwd in opdracht van Jan Anne Lycklama à Nijeholt. Oorspronkelijk diende het als woning voor de familie, die een centrale rol speelde in het bestuur van de regio.

Wat het gebouw extra bijzonder maakt, is de bijbehorende overtuin aan de overzijde van de straat. Hier bevindt zich ook een bijzondere tropische kas, die in de 19de eeuw werd gebouwd om exotische gewassen te kweken. Er worden nog geregeld rondleidingen in de kas gegeven: kijk hiervoor op deze website.

Huize Lyndenstein: van familiebezit naar zorgzaamheid

Iets verderop prijkt Huize Lyndenstein, een pand dat minstens zoveel indruk maakt. Dit statige buitenverblijf werd rond 1821 gebouwd voor de familie Van Lynden. Het huis is omgeven door een groot park in Engelse landschapsstijl, ontworpen door tuinarchitect Lucas Roodbaard.

De geschiedenis van Lyndenstein nam een bijzondere wending door de tragische dood van de jonge Cornelia van Lynden, een van de dochters van Van Lynden. Ter nagedachtenis aan haar werd het huis later omgevormd tot een kinderziekenhuis en revalidatiecentrum. Vandaag de dag is het nog steeds een revalidatie-instelling.

Landelijke bekendheid

Beetsterzwaag kreeg in 2007 vooral landelijke bekendheid door de politiek. Landgoed en hotel-restaurant Lauswolt in Beetsterzwaag was namelijk de "geheime" uitvalsbasis voor de onderhandelingen en formatiegesprekken die uiteindelijk zouden leiden tot het kabinet-Balkenende IV. De keuze voor deze locatie was vooral strategisch: de lommerrijke rust, ver weg van de Haagse hectiek, bood de nodige discretie voor de onderhandelingen.

Bijzondere natuur

Wat Beetsterzwaag ook bijzonder maakt, is de omliggende natuur. Het dorp ligt ingebed in de bossen, een schril contrast met het open weidelandschap dat de provincie elders typeert. Iets ten zuiden van het dorp vind je bovendien het stroomdal van het Koningsdiep. Dit zelf ontdekken? De wandelroute Koningspad XL volgt in verschillende etappes de stroom van deze rivier. De dertiende etappe brengt je langs Beetsterzwaag.

Of je nu komt om je te vergapen aan de monumentale pracht of om te dwalen door de bossen: Beetsterzwaag bewijst dat Friesland veel meer gezichten heeft dan alleen water, Elfsteden, schaatsen en zeilbootjes. Het is een plek waar historie en natuur op een gracieuze manier samensmelten.