Varen over de 'snelweg' van 1663: ontdek deze historische vaarroute over het Boterdiep in Groningen

De snelweg van de 17de eeuw

Wie vandaag de dag over het kabbelende water van het Boterdiep tuurt, kan het zich bijna niet voorstellen: tussen 1663 en 1863 was dit een van de drukste verkeersaders van de provincie. Lang voordat de auto en de trein hun intrede deden, was de trekschuit hét vervoermiddel voor passagiers en handelswaar. Met een strakke dienstregeling voeren schippers tussen de stad Groningen en de dorpen in het Hoogeland.

Het Boterdiep, dat zijn naam dankt aan het transport van zuivelproducten, werd in de 17de eeuw aangelegd door bestaande waterlopen slim met elkaar te verbinden. Op de Trekvaartroute Boterdiep van ruim 33 kilometer vaar je over het Warffumermaar en het Boterdiep, dwars door het hart van de regio waar vroeger de 'jagers' met hun paarden over de jaagpaden liepen om de schuiten voort te trekken. Het is een tocht die uitnodigt om de haast van alledag even volledig achter je te laten.

Hoogtepunten langs de kade

Tijdens het varen kom je ogen te kort, want het landschap is bezaaid met stille getuigen van de trekvaartgeschiedenis. Let onderweg goed op de zogenaamde rolpalen langs de oever; deze houten palen werden vroeger gebruikt om de sleeptouwen van de schuiten door de bocht te geleiden. Je passeert prachtige oude veerhuizen waar reizigers vroeger wachtten op hun aansluiting, en vaart onder historische bruggen door die de dorpen met elkaar verbinden.

De route voert je langs pareltjes van dorpen zoals het schilderachtige Onderdendam – vroeger een belangrijk knooppunt van waterwegen – en het statige Middelstum en Uithuizen. Ook kom je langs locaties met veelzeggende namen als de Trekweg of het Jaagpad. Vergeet niet even aan te leggen in een van de dorpjes om de sfeer van vroeger te proeven; de geur van het water en het uitzicht over de wierden geven je het gevoel dat je even een tijdreiziger bent in de 18de eeuw.

Bekijk ook

Waarom je voor dít eeuwenoude bosgebied echt naar Ter Apel moet: ontdek de oudste bossen van Groningen | Noorderland

Praktische informatie voor je vaartocht

De Trekvaartroute Boterdiep heeft een totale lengte van 33,4 kilometer. Als je de volledige tocht in een rustig tempo aflegt, ben je circa 6 uur en 40 minuten onderweg. Het mooie van deze route is dat je op elk gewenst punt kunt starten, of je nu vanuit de haven van Uithuizen vertrekt of dichter bij de stad Groningen aan de reis begint.

Omdat de doorvaarthoogtes van bruggen en de bedieningstijden van sluizen kunnen variëren, raden we je aan om vooraf de website van Routebureau Groningen te raadplegen. Hier vind je actuele informatie over de route. Voor een interactieve ervaring kun je bovendien de Storytrails-app downloaden, die je onderweg voorziet van verhalen en achtergronden bij de locaties waar je langsvaart. Zo wordt je tocht over het Boterdiep niet alleen een ontspannen dagje uit, maar ook een leerzame reis door het Groninger verleden.