Wist je dat vlinders proeven met hun poten? 5 verrassende weetjes over deze fladderaars

1. Dagvlinder of nachtvlinder: zie jij het verschil?

Vaak denken we bij vlinders alleen aan de felgekleurde dagvlinders, terwijl de nachtvlinders (vaak 'motten' genoemd) een veel grotere groep vormen. In Nederland kennen we zo’n 50 tot 60 soorten dagvlinders, maar er zijn wel meer dan 2000 soorten nachtvlinders!

Het verschil is makkelijker te zien dan je denkt. Kijk eens naar de voelsprieten: een dagvlinder heeft altijd antennes met een klein knopje aan het uiteinde. Bij nachtvlinders ontbreekt dat knopje; hun voelsprieten zien er vaak uit als kleine veertjes. Bovendien vliegen de meeste nachtvlinders – de naam zegt het al – wanneer de schemering invalt, al zijn er eigenwijze soorten die zich ook overdag laten zien.

2. De grote verbouwing: van eitje naar vlinder

Het leven van een vlinder is een van de grootste wonderen van de natuur. Het begint allemaal bij een minuscuul eitje, dat het vrouwtje met uiterste precisie op een waardplant legt. Dat is cruciaal, want de rups die eruit komt is een kieskeurige eter; de rups van de atalanta lust bijvoorbeeld alleen brandnetels.

Een rups heeft maar één taak: eten. Omdat zijn huid niet meegroeit, vervelt hij wel vijf keer totdat hij groot genoeg is om te verpoppen. In de pop vindt de 'grote verbouwing' plaats. Het diertje is dan heel kwetsbaar, dus verstoppen ze zich vaak aan een takje of in de grond. Na een tijdje barst de pop open en wringt een vlinder zich naar buiten. De vleugels zijn dan nog nat en opgevouwen; deze moeten eerst worden opgepompt en drogen in de zon voordat de eerste vlucht kan beginnen.

3. De drie V’s: zo maak je van je tuin een vlinderplek

Wil je meer vlinders in je tuin? Dan moet je zorgen voor de drie V’s: Voedsel, Veiligheid en Voortplanting.

1. Voedsel: vlinders zijn dol op nectar, maar niet elke bloem is geschikt. Grote, gekweekte bloemen (zoals sommige hortensia’s) bevatten vaak nauwelijks nectar. Kies liever voor wilde bloemen of planten met paarse en gele bloempjes – die kleuren zien ze het best. Vergeet ook de rupsen niet: een hoekje met brandnetels of wat dille en venkel is voor hen een vijfsterrenrestaurant.
2. Veiligheid: maak je tuin niet te 'netjes'. Laat uitgebloeide planten en afgevallen bladeren in de winter liggen. Hierin verschuilen eitjes, rupsen en poppen zich voor de kou en roofdieren.
3. Voortplanting: hoe meer geschikte planten er in je buurt staan, hoe groter de kans dat mannetjes en vrouwtjes elkaar vinden.

4. Hoe oud wordt een vlinder eigenlijk?

De meeste vlinders leven maar kort: vaak slechts een paar weken. Ze gebruiken die tijd volop om te paren en voor nageslacht te zorgen. Er zijn echter uitzonderingen. Het citroentje is een echte overlever; deze vlinder kan wel een jaar oud worden door een flink deel van de tijd in een diepe winter- en zomerslaap door te brengen.

Vlinders zijn niet alleen prachtig om naar te kijken, ze zijn ook onmisbaar voor onze natuur door de bestuiving van bloemen. Door een klein beetje extra aandacht te geven aan de planten in je tuin, help je deze bijzondere fladderaars een handje. En zeg nu zelf: daar krijg je toch direct een lentegevoel van?

5. Nog meer verbazingwekkende weetjes over vlinders

Wist je dat...

• De kleinste vlinder ter wereld slechts 1,2 millimeter groot is? De Stigmella maya uit Mexico is bijna met het blote oog niet te zien.
• Vlinders proeven met hun poten? Zodra ze op een blad landen, weten ze direct of het de juiste plant is om eitjes op te leggen.
• De atlasvlinder een spanwijdte van 30 centimeter heeft? Dat is bijna zo groot als een liniaal!
• Mannetjes vaak feller gekleurd zijn? Zo vallen ze goed op voor de vrouwtjes tijdens hun zoektocht, terwijl de vrouwtjes gecamoufleerd blijven terwijl ze eitjes leggen.
• Sommige vlinders zich vermommen? De hoornaarvlinder lijkt sprekend op een wesp om vijanden af te schrikken. Slim, hè?