Bultjes onder de huid, wanneer is het onschuldig en wanneer moet je actie ondernemen

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met een externe partner.

Veelvoorkomende oorzaken van huidbultjes

De meeste bultjes onder de huid zijn goedaardig. Een veelvoorkomende variant is de talgcyste, een met talg gevulde holte die ontstaat wanneer een talgklier verstopt raakt. Ze groeien langzaam, zijn meestal niet pijnlijk en voelen aan als een rond, beweeglijk knobbeltje.

Een andere veelvoorkomende vorm is de atheroomcyste. Dit is een cyste die ontstaat in de opperhuid en gevuld is met keratine, een eiwit dat normaal gesproken in de buitenste huidlaag voorkomt. Een atheroomcyste is goedaardig maar kan langzaam groeien en soms ontsteken, wat pijn en roodheid veroorzaakt. In dat geval is verwijdering vaak de beste optie.

Lipomen en andere onschuldige zwellingen

Lipomen zijn zachte, beweeglijke bultjes die bestaan uit vetweefsel. Ze komen het vaakst voor op de romp, armen en bovenbenen en zijn vrijwel altijd goedaardig. Lipomen hoeven niet behandeld te worden tenzij ze hinderlijk zijn door hun locatie of grootte.

Andere mogelijke oorzaken zijn vergrote lymfeklieren, die wijzen op een infectie in de buurt, en ganglion cysten, die voorkomen bij gewrichten en pezen. Bij elk van deze zwellingen geldt: als het bultje snel groeit, pijnlijk is, hard aanvoelt of niet beweeglijk is, laat het dan beoordelen door een arts.

Een minder bekende maar vervelende aandoening

Naast cysten en lipomen bestaat er een aandoening die vooral jonge volwassenen treft en vaak over het hoofd wordt gezien: sinus pilonidalis. Dit is een ontsteking die ontstaat in de bilspleet, meestal ter hoogte van het stuitbeen. Het begint vaak als een klein bultje dat pijnlijk, rood en gezwollen wordt.

De oorzaak is doorgaans een ingegroeid haar dat een ontstekingsreactie veroorzaakt. Risicofactoren zijn overmatige lichaamsbeharing, veel zitten, overgewicht en onvoldoende hygiëne in het gebied. Mannen worden vaker getroffen dan vrouwen, en de klachten komen het meest voor tussen het twintigste en dertigste levensjaar.