Huidklachten die je beter niet kunt negeren

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met een externe partner.

Het plekje dat niet geneest

Een van de meest onderschatte signalen van huidkanker is een wondje of korstje dat niet wil genezen. De meeste wondjes op de huid herstellen binnen twee tot drie weken. Als een plekje na vier weken nog steeds open is, korstjes vormt die steeds terugkomen, of licht bloedt zonder duidelijke oorzaak, is dat een reden om het te laten beoordelen.

Dit kan namelijk een teken zijn van een plaveiselcelcarcinoom. Deze vorm van huidkanker ontstaat in de bovenste laag van de opperhuid en presenteert zich vaak als een schilferig, rood plekje of een harde bult met een ruw oppervlak. Het komt het vaakst voor op plekken die veel aan de zon zijn blootgesteld, zoals het gezicht, de oren, de handen en de onderarmen.

Risicofactoren en wie er extra alert moet zijn

Bepaalde groepen lopen een verhoogd risico op plaveiselcelcarcinoom. Mensen met een lichte huid, blond of rood haar en blauwe ogen zijn gevoeliger voor UV schade. Maar ook mensen die beroepsmatig veel buiten werken, zoals bouwvakkers, tuiniers en agrariërs, hebben een hoger risico door de cumulatieve zonblootstelling.

Het is goed om te beseffen dat plaveiselcelcarcinoom niet van de ene op de andere dag ontstaat. Het is vaak het eindresultaat van jarenlange, cumulatieve UV schade. De plekken die nu verschijnen, zijn het gevolg van zonneschade die tientallen jaren geleden is opgelopen. Dat maakt preventie op jonge leeftijd zo belangrijk.

Andere risicofactoren zijn een voorgeschiedenis van zonnebrandwonden, het gebruik van zonnebanken, een verzwakt immuunsysteem en de aanwezigheid van actinische keratosen, ruwe plekjes die worden beschouwd als een voorstadium van huidkanker.

• Mensen boven de 60 hebben een significant hoger risico
• Orgaantransplantatiepatiënten lopen een 65 tot 250 keer verhoogd risico
• Roken verhoogt het risico op plaveiselcelcarcinoom van de lip
• Chronische wonden of littekens kunnen ook een voedingsbodem vormen

Behandeling en vooruitzichten

De standaardbehandeling bestaat uit het plaveiselcelcarcinoom verwijderen. De tumor wordt met een marge van gezond weefsel weggenomen om te verzekeren dat alle kankercellen verwijderd zijn. Bij grotere tumoren of tumoren op lastige locaties kan Mohs chirurgie worden toegepast, een techniek waarbij laag voor laag weefsel wordt verwijderd en direct microscopisch onderzocht.

Bij vroege detectie is de prognose uitstekend, met genezingspercentages boven de 95 procent. In zeldzame gevallen kan een plaveiselcelcarcinoom uitzaaien naar lymfeklieren of andere organen, wat het belang van tijdige behandeling onderstreept.

Na behandeling is regelmatige nacontrole essentieel. Je arts zal een controleschema opstellen, meestal met halfjaarlijkse of jaarlijkse controles gedurende de eerste jaren. In combinatie met goede zonbescherming en maandelijkse zelfcontrole geeft dit de beste garantie op een gezonde huid.

Naast chirurgische verwijdering bestaan er voor oppervlakkige vormen ook niet- chirurgische behandelopties, zoals lokale crèmes die het immuunsysteem stimuleren of fotodynamische therapie. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt af van de individuele situatie en wordt in overleg met de behandelend arts bepaald.