Wandelen over de oude zeebodem: ontdek deze bijzondere wandelroute

Het Pionierspad is een langeafstandsroute – 208 kilometer lang – van Steenwijk naar Muiden; dwars door de Noordoostpolder. De route was in 2025 genomineerd voor Wandelroute van het Jaar en dat is niet voor niets. Het is een wandeling vol (geschiedenis)verhalen. Bovendien geniet je in deze tijd van het jaar hier van een spectaculair bollenfeest; een kleurrijk palet aan tulpenvelden zover het oog reikt.

Pionieren op het "oude land"

De ontdekkingsreis begint in de Kop van Overijssel. Hoewel we dit nu als "oud land" beschouwen, is ook hier de hand van de mens overal zichtbaar. In de jaren 20 werden de drassige moerassen rondom Giethoorn ontgonnen als werkverschaffingsproject.

De kaarsrechte polders vertellen onderweg een verhaal van offers: lokale vissers verloren hun visgronden en de nieuwe, moderne boerderijen werden verpacht aan boeren uit verdere streken. De kenmerkende vaarcultuur maakte plaats voor grootschalige landbouw. Het landschap veranderde en de inwoners moesten op zoek naar een nieuwe identiteit.

Eilanden op het droge

Via idyllische plekjes als Dwarsgracht en Jonen – waar je met een klein fietsveer de oversteek maakt – wandel je richting de Noordoostpolder. Hier wordt het landschap weidser en de geschiedenis tastbaarder.

Ronduit intrigerend is de terp Oud-Kraggenburg. Midden in een zee van akkers staat de voormalige lichtwachterswoning nog fier overeind. Ooit een baken voor schepen in de Zuiderzee, nu een stille getuige van het verleden op het droge.

Iets verderop gloort Schokland, een surreële plek die in 1995 als eerste in Nederland de titel Unesco Werelderfgoed kreeg. Tot 1859 was dit een bewoond eiland, totdat de bevolking op last van koning Willem III werd geëvacueerd vanwege armoede en het dreigende water. Nu steekt Schokland hoog boven het landschap uit, compleet met een kerk en museum.

De tragiek van Urk

Hoewel het pad officieel onder Urk doorloopt, is de aanwezigheid van dit voormalige eiland overal voelbaar. Voor de Urkers was 3 oktober 1939 een inktzwarte dag: toen het sluitgat van de dijk werd gedicht, was Urk voorgoed "eiland af". Waar oudere Urkers vroeger een vrije, zoute zee zagen, ligt nu een kunstmatige modelpolder. Het Pionierspad laat je ervaren hoe dit "nieuwe land" centimeter voor centimeter werd gewonnen op de zee.

Praktisch informatie

De volledige route vind je op deze website. Het Pionierspad is in totaal 208 kilometer lang; verdeelt over elf dagetappes van 10 tot 20 kilometer. De tocht wordt aangegeven met wit-rode markeringen. Onderweg kom je ook paaltjes met QR-codes tegen: deze verwijzen naar video's en podcasts met meer informatie en historie over het gebied.