Natuur

Groot en indrukwekkend: zo houd je de wesp en hoornaar dit jaar uit elkaar

Zodra het zonnetje doorbreekt, zijn ze er weer: de geel-zwarte vliegers die onze aandacht trekken. De ene landt brutaal op je glas frisdrank, terwijl de andere met een luid gebrom liever de boomtoppen opzoekt. We laten je zien hoe je de gewone wesp, Europese hoornaar en Aziatische hoornaar uit elkaar houdt, zodat je precies weet wie er in je tuin rondvliegt.

Romy van der Lingen Leestijd 2 minuten
Natuur
Weetjes
Hoornaar
Europese hoornaars. Foto: Adobe Stock

De een is slank en fel, de ander log en luid

De meeste mensen kennen de gewone wesp wel: slank, felgeel met zwarte strepen, zo’n 1,5 centimeter groot. Je ziet ze op terrasjes, bij de barbecue, in je glas fris. Ze zijn op zoek naar zoetigheid en eiwitten, en kunnen behoorlijk opdringerig worden.

De Europese hoornaar daarentegen maakt een heel andere indruk. Deze wespensoort is veel groter – tot wel 4 centimeter lang – met een roodbruine kop, een breed lijf en bruine vleugels. Hij bromt laag, vliegt zelfs in de schemering, en komt zelden op je bord af. In plaats daarvan jaagt hij op vliegen, muggen en andere insecten, die hij aan zijn larven voert. Zelf leeft hij van plantensappen en boomvocht.

De Europese hoornaar: een roodbruine kop en bruine vleugels
De Europese hoornaar: een roodbruine kop en bruine vleugels. Foto: Adobe Stock

Geen terrasbezoeker

Waar wespen graag aanschuiven bij je picknick, blijft de hoornaar meestal op afstand. Alleen als je zijn nest nadert, kan hij zich bedreigd voelen – en dan pas wordt hij fel. Zijn steek is pijnlijker dan die van een wesp, door de langere angel en een hogere dosis gif. Toch komt een aanval uit het niets zelden voor: in de meeste gevallen doet de hoornaar vooral zijn best om mensen te mijden.

De gewone wesp: klein met zwarte en gele strepen
De gewone wesp: klein met zwarte en gele strepen. Foto: Adobe Stock

Verschillende nesten, verschillende gewoonten

Ook in hun woning zijn de verschillen tussen wespen en hoornaars zichtbaar. Wespen bouwen kleine, grijze nesten – vaak in de grond of onder dakranden. Hoornaars kiezen liever een boomholte of een stille plek in een schuur. Hun nesten zijn groter, vaak tot wel 50 centimeter doorsnee, opgebouwd uit papierachtige lagen.

De Aziatische hoornaar: een zwart lijfje met gele pootjes
De Aziatische hoornaar: een zwart lijfje met gele pootjes. Foto: Adobe Stock

Dan is er nog de Aziatische hoornaar

Een stuk kleiner dan zijn Europese verwant, maar niet minder gevreesd: de Aziatische hoornaar. Zwart van kleur, met oranje ringen en gele pootjes. Deze exoot komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië, en is berucht omdat hij hele bijenvolken leegrooft. Dat is slecht nieuws voor de natuur, want bestuivende insecten zijn erg belangrijk. In Nederland geldt dan ook een bestrijdingsplicht voor deze soort – in tegenstelling tot de Europese hoornaar, die men liever laat leven.

Nuttiger dan je denkt

De Europese hoornaar is geen agressieve indringer, maar juist een nuttige jager. Hij houdt het aantal vliegen, muggen en zelfs wespen in toom. Zijn larven groeien op met een eiwitrijk dieet van kleine insecten, en de volwassen dieren zorgen voor evenwicht in de tuin. Hetzelfde geldt voor wespen: ze jagen op muggen, rupsen en vliegen om hun larven te voeren. Zo zijn hoornaars en wespen misschien wel nuttiger dan je denkt.

Natuurmonumenten, Beestjes Kwijt, Ongedierte bestrijden Adobe Stock