Pak een kop koffie erbij (met een plakje sûkerbôle natuurlijk) en test je kennis van de Friese taal: krijg jij deze woorden foutloos over je lippen?
1. Earrebarre
Vergeet de ooievaar; in Friesland hebben we het over de earrebarre. Dit woord is een prachtige test voor de Friese 'ea'-klank, die voor een niet-Fries vaak klinkt als een struikelpartij over de eigen tong. Een vrolijk woord, maar lastiger dan je denkt!
2. Gnyskje
Als je zachtjes zit te grinniken of spotlacht, dan ben je aan het gnyskje. De uitdaging hier is de combinatie van de 'gn'-klank aan het begin en de 'skj' aan het einde. Het moet kort en krachtig, zonder dat het een binnensmonds gemompel wordt.
3. Twirrewyn
Een dwarrelwind of wervelwind noemen we in Friesland een twirrewyn. Het woord rolt bijna als een tornado over je tong. De dubbele 'r' in het midden en de 'y' (die je uitspreekt als een korte 'i') maken dit een heerlijke tongbreker waar menig toerist op blijft haken.
4. Kjittich
Staat je tuin vol onkruid? Dan is de boel kjittich. De 'kj'-klank aan het begin is typisch Fries en vergt een bepaalde techniek waarbij je tong even tegen je gehemelte tikt. Combineer dat met de 'ich'-uitgang en je hebt een woord waar je mond van in de knoop raakt.
5. Núnderje
Een prachtig woord voor neuriën of halfluid zingen is núnderje. Het klinkt net zo rustgevend als het ruisen van de bladeren, maar de 'ú' (uitgesproken als een korte 'u') gevolgd door de rollende Friese 'r' maakt het een subtiele uitdaging voor de uitspraak.
6. Skientme
Schoonheid noemen we in Friesland skientme. Het is een van de mooiste woorden uit de lijst, maar die 'sk'-klank aan het begin is voor velen een struikelblok. Het vereist een scherpe aanzet die vloeiend overgaat in de 'ie'-klank. Een echte test voor je Friese taalgevoel.
7. Twiskenbeiden
Soms ben je er niet helemaal uit en zit je er een beetje tussenin: twiskenbeiden. Het is een mondvol lettergrepen waarbij vooral de overgang tussen 'twisken' en 'beiden' vaak voor haperingen zorgt. Probeer het maar eens drie keer snel achter elkaar te zeggen!
8. Wroechwjirm
Heb je erg last van je geweten? Dan knaagt de wroechwjirm (de wroeging) aan je. Dit is misschien wel de ultieme test. De 'wr' aan het begin, de harde 'ch' in het midden en de 'wj' aan het einde zorgen ervoor dat zelfs de meest geoefende spreker even moet slikken voordat dit woord er vlekkeloos uitkomt.