Natuur

Wollig, zacht en een tikkeltje onhandig: 7 hartverwarmende weetjes over de hommel

Niets kondigt de lente zo gezellig aan als de hommel die met zijn dikke bontjas en zachte gezoem door de tuin manoeuvreert. Het is misschien wel de meest gemoedelijke gast op ons terras, maar wist je dat dit pluizige bolletje over heel bijzondere superkrachten beschikt? We delen zeven hartverwarmende weetjes over deze tikkeltje onhandige tuinbuur.

Romy van der Lingen Leestijd 2 minuten
Natuur
Weetjes
Weetjes over de hommel

1. Een bontjas met een doel

Het meest opvallende aan de hommel is natuurlijk dat dikke, harige jasje. Die haren zijn er niet alleen voor de sier; ze zorgen ervoor dat de hommel veel beter tegen de kou kan dan de gewone honingbij. Terwijl andere insecten op een frisse ochtend nog moeten opwarmen, zijn de dertig hommelsoorten die we in Nederland kennen vaak al vroeg op pad. Ze kunnen zelfs hun eigen lichaamstemperatuur verhogen tot wel 32 graden Celsius door hun borstspieren razendsnel te laten trillen zonder hun vleugels te gebruiken.

2. Nestelen in een muizenhol

Waar bijen vaak in strakke kasten wonen, is de hommelkoningin een stuk creatiever. In het vroege voorjaar gaat ze op zoek naar een geschikte plek voor haar kolonie. Vaak is dat een oud, verlaten muizenhol onder de grond, maar je vindt ze ook wel eens onder een pluk mos of in een oud vogelnestje. Sommige soorten, zoals de boomhommel, zoeken het hogerop en trekken graag in een holle boom of een ongebruikt nestkastje.

3. De landingsbaan van de bloem

Hommels kijken met heel andere ogen naar de wereld dan wij. Ze zien geen roodtinten, maar kunnen wel ultraviolet licht waarnemen. Veel bloemen maken daar handig gebruik van door patronen te vertonen die alleen in dat uv-licht oplichten. Voor een hommel ziet zo’n bloem er daardoor uit als een landingsbaan met duidelijke markeringen die precies wijzen naar waar de lekkerste nectar te vinden is.

4. Zweetvoetjes als geheugensteun

Een hommel is een efficiënte werker. Om te voorkomen dat ze landt op een bloem die net door een zusje is leeggegeten, laat ze een unieke geurstof achter via haar pootjes – een soort 'zweetvoetjes' dus. Andere hommels uit hetzelfde nest herkennen deze geur en weten direct dat ze die specifieke bloem even over moeten slaan. Deze geursporen blijven tot wel 24 uur actief en zijn zelfs bestand tegen een regenbuitje.

Hommel
Hommel. Foto: Adobe Stock

5. Koekoekskinderen en rebelse zussen

Niet alle hommels bouwen braaf hun eigen nest. De zogenaamde koekoekshommel doet zijn naam eer aan door haar eitjes in het nest van een andere soort te leggen en de boel te laten uitbroeden. In een 'gewoon' nest gaat het er trouwens ook pittig aan toe: de koningin regeert met harde hand en duldt geen eitjes van haar dochters. Mocht de koningin echter iets overkomen, dan breekt er een strijd uit tussen de werksters om wie de nieuwe leider mag worden.

6. Een unieke tong voor elke bloem

Hommels leven van nectar en stuifmeel, maar niet elke bloem is even makkelijk toegankelijk. Gelukkig hebben hommels een lange, uitrolbare tong waarmee ze diep in de bloemkelk kunnen reiken. Sommige slimme hommels hebben zelfs een kortere weg gevonden: als de bloem te diep is, bijten ze gewoon een gaatje in de onderkant van de bloem om zo direct bij de nectar te komen.

7. Onmisbaar in de moestuin

Wist je dat hommels cruciaal zijn voor onze voedselvoorziening? Ze zijn onmisbaar voor de bestuiving van fruitbomen en groenten. Helaas hebben ze het de laatste jaren zwaar door het verdwijnen van hun leefgebied en het gebruik van pesticiden. Gelukkig kunnen we ze een handje helpen door wilde bloemen te zaaien en de tuin een beetje rommelig te laten, zodat ze makkelijk een plekje kunnen vinden voor hun nest.

Stichting DierenLot, Natuurpunt, Natuurmonumenten, Animals Today Adobe Stock