De allerkleinste haven ter wereld vind je in deze Friese plaats

Wie de kaart van Friesland afspeurt naar grote havens komt al snel uit bij Harlingen of Lemmer, maar voor het meest bijzondere nautische hoogtepunt moet men naar het zuidelijkste puntje van de provincie. Hier, verscholen achter de zeedijk, ligt Laaxum – in het Fries: Laaksum. Dit gehucht claimt met trots een titel die wereldwijd tot de verbeelding spreekt: het bezit de allerkleinste vissershaven van Europa, en volgens velen zelfs van de hele wereld.

Groots in charme

De charme van Laaksum zit 'm in de eenvoud. Het is geen plek van glimmende jachten of drukbezochte en luidruchtige terrasjes, maar een pittoresk vissersplaats dat slechts een handjevol inwoners telt. Het dorp bestaat uit niet meer dan enkele huizen en een boerderij, maar de geschiedenis ervan is groter dan je misschien denkt.

Wie de havenkom betreedt, ziet een bassin dat nauwelijks groter is dan een gemiddelde achtertuin. Het is een tableau vivant dat direct herinneringen oproept aan de tijd van de Zuiderzee, toen de visserij hier de belangrijkste bron van bestaan was. De haven werd in 1912 aangelegd als vluchthaven, nadat lokale vissers jarenlang hadden aangedrongen op een veilige schuilplaats.

Nog steeds een werkende vissershaven

In de vroege 20ste eeuw was Laaksum een bedrijvige plek. Destijds voeren er vele aken uit om te vissen op haring, ansjovis en bot. Met de komst van de Afsluitdijk in 1932 veranderde alles: het zoute water werd zoet en de vis verdween.

Hoewel de visserijvloot sindsdien gestaag kromp, is de traditie nooit helemaal verdwenen. Vandaag de dag is de HL6 de enige vissersboot die Laaksum nog als vaste thuishaven heeft. Twee broers vissen nog dagelijks op duurzame wijze op het IJsselmeer, waardoor de haven zijn status als werkende vissershaven behoudt.

Ontdek het zelf

Naast de haven staat een iconisch wit gebouwtje: de Hang. In dit voormalige visrokerijtje werd vroeger de haring gezouten en gerookt om als "Lemster bokken" te worden geëxporteerd. Tegenwoordig doet dit monumentale pandje dienst als visrestaurant, waar bezoekers op een mooie dag een visje kunnen halen.

Laaksum is hiermee een geliefde stopplaats geworden voor fietsers en wandelaars. Zo brengt deze speciale Vissersroute je langs deze historische haven en voert je verder langs de kustlijn van Zuidwest Friesland. Onderweg passeer je onder andere de beroemde kliffen van Friesland – de enige van ons land – en fiets je het heuvelachtige boslandschap van Gaasterland in, zoals het Rijsterbos.

Laaksum bewijst dat grote verhalen soms verscholen liggen in de kleinste details; het is een stukje authentiek Friesland waar de visserijcultuur nog altijd tastbaar is.