Dagje uit in Drenthe: in deze 3 museumdorpjes komt de geschiedenis helemaal tot leven

1. Orvelte

Wie Orvelte binnenwandelt, voelt direct dat dit geen gewoon brinkdorp is. De auto’s blijven aan de rand staan, waardoor je ongestoord over de oude kasseien kunt struinen langs rietgedekte boerderijen en statige bomen. Orvelte is een 'levend' monument; de mensen wonen en werken er gewoon, maar het hele dorp ademt de sfeer van de 19de eeuw.

Je kunt hier uren dwalen langs de authentieke boerderijen, huizen en schaapskooi. In het dorp vind je bovendien allerlei knusse winkeltjes, variërend van een ouderwets lekkere bakker tot kledingzaakjes en een winkel vol edelstenen. Voor wie dieper in de geschiedenis wil duiken is er museumboerderij Het Ottenshoes, waar je een kijkje neemt in het leven van een Drentse boerenfamilie in de 19de eeuw. Orvelte is de ideale plek voor een middagje nostalgie, afgesloten met een pannenkoek in het dorpscafé terwijl de paardentram voorbijtrekt.

2. Veenhuizen

Een heel ander karakter vind je in Veenhuizen. Dit dorp is niet knus op de traditionele manier, maar indrukwekkend door zijn strakke, symmetrische opzet en statige lanen. Als voormalige dwangkolonie van de Maatschappij van Weldadigheid – nu UNESCO Werelderfgoed – werd hier geprobeerd om paupers en landlopers te heropvoeden door middel van tucht en arbeid.

Het dorp is vrij toegankelijk en het is een aanrader om hier te wandelen of te fietsen langs de monumentale panden met opschriften als 'Orde en Tucht' of 'Werk en Bid'. Het middelpunt is het Gevangenismuseum, gevestigd in een van de oude strafinrichtingen. Hier leer je alles over het leven in de kolonie en de geschiedenis van het Nederlandse gevangeniswezen. Na je bezoek kun je de indrukken laten bezinken bij de lokale bierbrouwerij Maallust, gevestigd in de oude graanmaalderij van het dorp.

3. Ellert en Brammert

In Schoonoord vind je het openluchtmuseum Ellert en Brammert, genoemd naar de twee legendarische reuzen die hier volgens de overlevering op de heide huisden. In tegenstelling tot Orvelte en Veenhuizen is dit geen echt dorp, maar een openluchtmuseum met het karakter van een dorp. Zodra je er door de poort stapt, waan je je in het Drenthe van weleer.

Het museum geeft een prachtig beeld van hoe de 'gewone' Drent vroeger leefde, vaak in bittere armoede. Je wandelt langs verschillende soorten plaggenhutten, een oud schooltje, een kosterij en zelfs een authentiek Saksisch boerderijtje. Voor kinderen is er een leuke speeltuin en een kinderboerderij, terwijl de volwassenen kunnen genieten van een kop koffie in de oude herberg. Het is een laagdrempelig en informatief uitje dat de veerkracht van de Drentse heidebewoners op een unieke manier laat zien.