Wie denkt dat hunebedden alleen bij Drenthe horen, heeft het mis. Vlak bij het Noordlaarderbos in Groningen vind je namelijk hunebed G1. Hoewel de provincie officieel twee van deze bouwwerken bezit, is dit hunebed het enige exemplaar dat je nog in ‘het wild’ kunt bezoeken. Zijn broertje, G5, werd namelijk in de jaren 80 onder een dikke laag klei gevonden, afgegraven en weer opgezet binnen de muren van het MuzeeAquarium in Delfzijl. Ook bij Glimmen en Onnen hebben ooit drie hunebedden gelegen, maar deze zijn verdwenen.
Ontsnapt aan de keienrovers
Dat G1 er nog ligt, mag een klein wonder heten. Het hunebed bestaat tegenwoordig uit een sluitsteen, vier zijstenen en twee dekstenen, maar het was ooit veel groter. Waarschijnlijk zijn de ontbrekende stenen in vorige eeuwen gebruikt om dijken te verzwaren of funderingen voor huizen en kerken aan te leggen. Ook de nog overgebleven dekstenen waren bijna geroofd: wie goed kijkt, ziet namelijk boorgaten zitten. Waarschijnlijk was het de bedoeling om de stenen met buskruit op te blazen en de brokken natuursteen te gebruiken. Waarom de roof uiteindelijk niet doorging of mislukte, is nooit helemaal duidelijk geworden.
Professor van Giffen
In 1918 kreeg het monument eindelijk de waardering die het verdiende toen de bekende archeoloog Professor van Giffen zich over de stenen ontfermde. Hoewel er door de jaren heen flink met de stenen gesleept was, wist hij de oorspronkelijke omvang van het graf te reconstrueren. Hij markeerde de plekken van de verdwenen zijstenen, waardoor je als bezoeker nu nog steeds een goed beeld krijgt van hoe indrukwekkend dit bouwwerk vijfduizend jaar geleden moet zijn geweest. Tijdens opgravingen in 1957 kwamen er zelfs resten van circa 150 potten uit de Trechterbekercultuur naar boven; een teken dat dit voor onze verre voorouders een zeer heilige plek was.
Een bezoek aan G1
Tegenwoordig is een bezoek aan G1 vooral een lesje in Groningse rust. Geen grote bezoekerscentra of drommen toeristen, maar een verstild monument tussen de akkers. Je vindt de plek aan een zandweg net buiten het dorpje Noordlaren. Het is een ideale stop tijdens een wandeling of fietstocht, waar je even met je hand op de koude steen kunt voelen hoe de geschiedenis hier al millennia lang stilstaat. Ook de hunebedden van Midlaren zijn daarna een bezoek waard; vanaf hunebed G1 wandel je namelijk zo de Drentse grens over en sta je in 20 minuten al bij de hunebedden D3 en D4.