Hoewel veel van de overgebleven Groningse borgen vandaag de dag particulier bewoond worden of een besloten functie hebben, betekent dit niet dat ze onbereikbaar zijn. Integendeel: vaak loont een wandeling over het omliggende landgoed of kun je er bij speciale gelegenheden toch een kijkje nemen. We zetten 5 borgen op een rij die niet direct als museum te bezoeken zijn, maar die je dit seizoen absoluut op je lijstje wilt zetten voor een bijzonder ommetje of een uniek verblijf.
1. Iwema Steenhuis: een middeleeuws toevluchtsoord
In Niebert staat een uniek stukje geschiedenis: het Iwema Steenhuis. Gebouwd rond 1400, is dit het laatst overgebleven exemplaar van de ongeveer 160 steenhuizen die Groningen ooit rijk was. In onrustige tijden vluchtten rijke boeren en adel naar deze vierkante torens met muren van 65 centimeter dik.
Tegenwoordig is het in beheer bij Het Groninger Landschap, dat de tuin prachtig heeft gerestaureerd. In het voorjaar kleurt de bodem hier wit en paars door de ‘börgbloumkes’ (stinzenplanten) en kun je de dikste rode beuk van de provincie bewonderen. Het schuurgedeelte van de borg is beperkt open als museum van mei tot november op vrijdag-, zaterdag- en zondagmiddag. De tuin en de omliggende landerijen met hun karakteristieke elzensingels zijn het hele jaar toegankelijk.
2. Breedenborg: Italiaanse allure bij Warffum
Onder de rook van Warffum ligt de Breedenborg. Deze borg heeft een roerige geschiedenis; in 1982 brandde het pand vrijwel volledig af, maar dankzij een liefdevolle herbouw staat er nu weer een statig, symmetrisch landhuis met een uitgestrekte Engelse landschapstuin.
De borg doet tegenwoordig dienst als exclusieve locatie voor bruiloften en zakelijke bijeenkomsten. Je kunt er dus niet zomaar naar binnen wandelen voor een kop koffie, maar een ommetje door het dorp voert je langs een van de meest chique herstelde borgen van het noorden.
3. Burcht Wedde: een kasteel voor kinderen
In het oosten van de provincie vind je de imposante Wedderburcht. Ooit was dit het strijdtoneel van de Tachtigjarige Oorlog en de zetel van de drost die namens de stad Groningen over Westerwolde heerste.
Tegenwoordig heeft de burcht een hartverwarmende nieuwe bestemming: het is een kinderhotel waar kinderen die een extra steuntje in de rug kunnen gebruiken, vakantie vieren in een echt kasteel. Naast deze bijzondere functie is de burcht deels opengesteld als museum. Van april tot oktober kun je hier op vrijdag-, zaterdag- en zondagmiddag de roerige historie herbeleven.
4. Rensumaborg: wandelen in de geest van Renske Boon
De Rensumaborg in Uithuizermeeden is een verscholen parel die nog steeds de grandeur van de familie Alberda van Menkema uitstraalt. De borg zelf is particulier eigendom en niet te bezichtigen, maar het omliggende landgoed van maar liefst 21 hectare is vrij toegankelijk.
De tuinen zijn ingericht in de geest van de bekende tuinarchitecte Renske Titia Boon, die haar leven wijdde aan het behoud van het Groningse erfgoed. Een wandeling door dit park, zeker wanneer de bomen in bloei staan, voelt als een tijdreis naar de 18de eeuw.
5. Piloersemaborg: culinair genieten op de borgboerderij
Vlakbij Groningen-stad, in Den Ham, staat de Piloersemaborg: de enige overgebleven borgboerderij van Nederland. Hier vloeien de aristocratische sfeer van de jonkers en het nuchtere boerenleven naadloos in elkaar over. Deze plek is te bezoeken levendig als hotel en restaurant.
De kookstijl van chefkok Dick Soek is puur en seizoensgebonden, wat niet onopgemerkt is gebleven: het restaurant staat hoog genoteerd in de Lekker500. Of je er nu blijft slapen in de voormalige schuur of aanschuift voor een diner, de Piloersemaborg laat zien dat Groningse historie ook vandaag de dag nog heerlijk kan smaken.