d'Olle Grieze: 7 leuke weetjes over de bekendste toren van Groningen

1. Waarom de toren d'Olle Grieze heet

De bijnaam d'Olle Grieze betekent in het Gronings letterlijk “de oude grijze”. De naam verwijst naar het uiterlijk van de toren. Die is gebouwd van baksteen en deels bekleed met natuursteen uit Bentheim (Duitsland). Dat gesteente had oorspronkelijk een geelachtige kleur, maar door weer en wind verkleurde het in de loop der eeuwen steeds grijzer. Zo ontstond uiteindelijk de bijnaam die veel Groningers vandaag nog steeds gebruiken.

2. De toren is bijna 100 meter hoog

Met een hoogte van 96,8 meter is de Martinitoren het hoogste gebouw in de binnenstad van Groningen. Eeuwenlang was de toren daardoor al van ver te zien voor reizigers die de stad naderden. Ook nu nog steekt hij duidelijk boven de daken van de stad uit.

3. De toren die je vandaag ziet is eigenlijk de derde

Op de plek van de huidige Martinitoren hebben eerder al twee torens gestaan. De eerste werd in de 13de eeuw gebouwd, maar stortte in na een brand. Daarna werd een tweede toren gebouwd, die eveneens verloren ging door brand. In 1469 begon men met de bouw van de toren die we vandaag kennen.

Bekijk ook

Niet 't Gooi, maar Groningen: de verbazingwekkende rijkdom achter de villa's van Haren | Noorderland

4. Vroeger was de toren nog hoger

De Martinitoren was ooit waarschijnlijk ruim boven de 100 meter hoog. In 1577 brak er brand uit in het bovenste deel van de toren, waardoor een groot stuk instortte. De toren bleef lange tijd beschadigd. Pas in 1627 werd hij herbouwd, maar toen iets lager dan voorheen. De huidige hoogte van 96,8 meter stamt uit die periode.

5. Je kunt de toren beklimmen – maar dat kost wat moeite

Wie het uitzicht wil bewonderen moet eerst wat inspanning leveren. Via een smalle wenteltrap klim je bijna 300 treden omhoog! Onderweg kom je langs verschillende ruimtes en rustpunten. Boven wacht een prachtig uitzicht over de stad en – bij helder weer – over de wijde Groningse landerijen.

6. Er zat vroeger een brandwachter in de toren

Tot 1921 had de Martinitoren een belangrijke taak voor de veiligheid van de stad. Bovenin zat namelijk een brandwachter die voortdurend uitkeek over Groningen. Wanneer hij ergens rook of vuur zag, sloeg hij alarm zodat de brandweer snel kon ingrijpen.

7. De toren heeft een indrukwekkend klokkenspel

Je hoort het dagelijks, maar wist je dat de Martinitoren een van de grootste klokkenspelen van Nederland heeft? Er hangen maar liefst 62 klokken in de toren. De zwaarste daarvan, de Salvator, weegt bijna 8000 kilo. Hoe ze die in 1577 zonder hijskraan naar boven hebben gekregen? Dat blijft voor menig ingenieur een fascinerend mysterie.