Stinzenplanten zijn geen doorsnee bloemen. De naam is afgeleid van 'stins', het Friese woord voor een middeleeuwse verdedigbare woontoren of steenhuis. Al sinds de 17de eeuw lieten de bewoners van deze statige buitenplaatsen en borgen bijzondere bol- en knolgewassen aanplanten. De bloeiende krokussen, narcissen, sneeuwklokjes en talloze andere bloemen waren destijds een ultiem statussymbool.
Omdat deze exoten uit onder meer Midden-Europa en West-Azië zo ijzersterk bleken, verwilderden ze moeiteloos. Zelfs als het landhuis in de loop der eeuwen is verdwenen, zijn de bloeiende velden er nog altijd. Ze vormen een levende herinnering aan de rijke geschiedenis van Friesland en zijn bovendien een essentiële eerste voedselbron voor ontwakende hommels en bijen. Wil je dit voorjaar de historie proeven tussen de bloemen? Bezoek dan eens deze drie bijzondere plekken in Friesland:
Martenastate: het kasteeltje van Cornjum
Landgoed Martenastate in Cornjum is niet voor niets door FLORON uitgeroepen tot een van de mooiste stinzenplantlocaties van Nederland. Het landschapspark, ontworpen in Engelse stijl met zijn slingerende paden en oude bomen, vormt het decor voor een waar spektakel. Hier bloeien zestien verschillende soorten stinzenplanten in grote getale. Vooral de gele anemonen die aan de voet van de eeuwenoude beuken op de familiebegraafplaats bloeien, zijn adembenemend. Met de recente uitbreidingen van het landgoed is een wandeling hier bovendien prachtig.
De Schierstins: een middeleeuwse schat in Veenwouden
Als enige overgebleven torenstins van Friesland is de Schierstins een plek met een eigen verhaal. De naam herinnert aan de grijze pijen van de monniken van het klooster Claercamp. Het is een markante verschijning in het dorp, maar wie de tuin betreedt via het siersmeden toegangshek, ontdekt de echte rijkdom. Op het licht verhoogde terrein binnen de gracht bloeit het volop: van de vroege winterakoniet en het sneeuwklokje tot de latere vingerhelmbloem en het bijzondere Haarlems klokkenspel. Het is een plek waar historie en botanische pracht samenkomen.
Dekemastate: een historisch feest in Jelsum
Aan de rand van het pittoreske Jelsum ligt Dekemastate, een van de oudste stateterreinen van Friesland. De monumentale oprijlaan met lindebomen aan weerszijden is in april een feest op zich, wanneer de bostulpen en knikkende vogelmelk de grond kleuren. Achter het karakteristieke gebouw, dat nu dienstdoet als museum, vind je een prachtig gerestaureerde nutstuin. Wie door het “Oude Bos” wandelt, wordt bovendien getrakteerd op imponerende velden vol witte daslook en gele anemonen.
Meer ontdekken?
De drie genoemde locaties zijn slechts het begin. Friesland telt talloze verborgen plekjes waar de stinzenplanten elk voorjaar weer de grond uit schieten. Wil je zelf op pad en precies weten wat er nu ergens in bloei staat? Kijk dan eens op de website van de Stinzenflora Monitor. Daar vind je actuele updates van bloeiende locaties, zodat je nooit een bloemenzee mist.